220 Miljoen subsidie weggeven en toch iedereen kwaad krijgen. Den Haag flikt het en vernedert Grunn

Tienduizend euro subsidie om zonnepanelen aan te leggen, de badkamer te verbouwen of om een nieuwe keuken aan te schaffen. Bedoeld voor alle huiseigenaren in het aardbevingsgebied, voortgekomen uit de gedachte dat deze mensen al zo lang in de aardbevingsonzekerheid leven dat ze onderhoud aan hun huis keer op keer uitstellen. Het idee is nobel. De uitvoering is schandalig en schofferend slecht.

De verstrekker van de subsidie is het ministerie van binnenlandse zaken. Samenwerkingsverband Noord-Nederland is belast met de verdeling van de poet. De knaken zijn bedoeld voor ongeveer 53.000 huiseigenaren in het bevingsgebied. In eerste aanleg hebben al ruim 8.000 mensen die subsidie gekregen. In vijf dagen tijd was dat potje leeg. Die pot is nu volgestopt met 220 miljoen euro, voor de resterende 45.000 huizen. De snelle rekensom leert dat iedere eigenaar dan 5.000 euro toucheert. Kun je mooi je huis mee vertimmeren.

Moeilijk, moeilijker, moeilijkst

Maar dat is te simpel, dachten ze allicht bij het ministerie en of SNN. Het kan in ieder geval veel ingewikkelder en oneerlijker. Bijvoorbeeld door de subsidie per tienduizend euro weg te geven. Dan kan niet iedereen in het gebied het geld krijgen, sterker, bijna de helft kan er naar fluiten. Maar het kan wel. En dan niet op basis van een loterij, noch op basis van de grootste bevingsschade of het meest geleden leed, laat staan naar draagkracht, maar op basis van wie het eerst komt, wie het eerst maalt. Net zoals met de kaartverkoop van grote festivals: een digitale wachtrij. Eureka. En dan het liefst ook nog via een gare website die de verwachte traffic niet aankan.

En om de oneerlijkheid helemaal ingewikkeld te maken: open de inschrijving voor de subsidie op maandagochtend 9:00 uur, pal na de kerstvakantie. Mooi op het moment dat leraren les geven, agenten surveilleren, chauffeurs rijden, bakkers brood verkopen, conducteurs op hun fluitje blazen, schoonmakers boenen, kantoorklerken Excel-sheets invullen, stratenmakers klinkers leggen, fabrieksmedewerkers achter de lopende band kruipen en verplegers hun handen aan het bed hebben. Nog een keer eureka. Moet wel goed gaan.

Beledigend, oneerlijk en denigrerend

Niet dus. Wat iedereen verwachte, waar menigeen voor waarschuwde, maar waar de overheid volledig doof voor was, komt uit. Stipt om 9:00 uur, bij het openen van het digitale aanvraagsysteem, loopt de teller zo hard op dat mensen die keurig om 9:00 uur paraat zitten als 45.000e in de rij aansluiten. Of als 38901e. Of, wat ook vaak gebeurt, dat ze eerst als 14029e aan de beurt zijn en een minuut later ineens als 62007e. Of dat het systeem ineens vastloopt en alles foetsie is. Inmiddels zijn we bijna twee uur verder en is de frustratie bij vele subsidieaanvragers opgelopen tot een hoogtepunt, die ze vervolgens niet kwijt kunnen raken door een ommetje te lopen. Want eem niet opletten en je kunt opnieuw beginnen en achteraan aansluiten.

Het is schandalig. Het is meer dan schandalig. Het is een grof schandaal. Het is zoals Gea van Loon het goed verwoordt op Facebook: “Kijk mensen, ze gooien een bot in ons midden en nu moeten we er blijkbaar om vechten. Wie digitaal het snelst of de handigste is wint. Het is beledigend, oneerlijk en denigrerend.”

Het werkt wel verbindend: iedereen is boos

Er is op heel social media en in het echte leven werkelijk niemand die blij is met de gang van zaken. Tienduizenden mensen zitten nu al uren gefrustreerd en steeds bozer naar een scherm te kijken met daarop een teller die alle kanten opschiet. De gemiddelde wachttijd loopt op richting de 300 minuten, krijgen mensen te lezen die op dat moment al twee uur aan het wachten zijn. Die zijn straks dus een compleet dagdeel kwijt aan het turen naar een scherm. En dan zijn er ook nog Groningers die twee schermen open hebben, omdat ze voor hunzelf en hun ouders de brut willen aanvragen. Die worden na uren wachten er zomaar uitgeknikkerd omdat je geen twee sessies tegelijk mag doen. Handig dat deze belangrijke info niet eem van tevoren is gecommuniceerd.

Als aan deze nare en onterende quest een op zekere subsidie was gekoppeld, dan was het nog te billijken. Een dagdeel staren en frustreren in ruil voor een zak geld: prima. Ik doe mee. Maar ongeveer de helft van al die mensen krijgt dus helemaal niks. Die spenderen uuuuuuuuren achter het scherm, lopen zich enorm op te vreten, spuwen hun gal op Whatsapp, Facebook of Twitter voor helemaal niks. Om witheet en pislink van te worden. En dat is dus precies wat er gebeurt. Groningen is woest. Iedereen. Jong. Oud. Stadjer of Ommelander. Ze staan schouder aan schouder in hun frustratie en woede richting SNN, richting de overheid die dit bedenkt en die Groningen al zoveel ellende bezorgt. Dat was vast niet de bedoenings van de subsidie, maar verbindend werkt het dus wel.

Schandalig

Oh, en om je nog kwaaier te maken: er zijn ook veel mensen naar de gemeentehuizen in het gebied gegaan om daar hun subsidie aan te vragen. Dat zijn vaak mensen die niet handig zijn met internet, dus mensen op leeftijd. Zo ook in Hoogezand, Winsum en andere dorpen waar inmiddels een rij van honderden, veelal oudere, mensen voor het gemeentehuis staat. Uren wachten in de kou. Ziekmakend. Boosmakend. En terecht. Hoe haal je het in je hoofd om midden in een pandemie juist de meest kwetsbare groep zo te behandelen en hieraan bloot te stellen.

Tot slot: knap is het wel. Zo’n zak geld weggeven en nog iedereen boos krijgen. Het is vooral knap omdat de woede terecht, oprecht en begrijpelijk is. Er wordt niks geveinsd. Het zijn geen krokodillentranen. Het is niet een gegeven paard in de bek kijken. Het is kortgezegd een farce, een sof, een klap in de bek, complete idioterie, arrogantie van de macht, gekmakend, frustrerend, vernederend, van de pot gerukt en veel meer van dat. Groningers die als honden die moeten vechten om één bot. En dat op blauwe maandag, de meest deprimerende dag van het jaar. Boehoehoehoehoehoe!

Update: lees hier hoe het afliep. Kleine spoiler: vijftien uur staren naar een scherm voor helemaal niks.

Psst, hier meer afleiding: