Bert Lokken spil in Groningse bouwfraude met energielabels. Miljoenenspoor leidt naar de investeerder

Eigen foto. Bewerking in Paint

In Groningen worden miljoenen verdiend met bouwfraude. Niet zoals vroeger door heimelijke kartelvorming tussen grote bouwers, maar door te sjoemelen met energie-indexen. Grote spil in het verhaal is vastgoedinvesteerder Bert Lokken van Pronkjewail en Vastgoed Groningen B.V. (en nog een rits entiteiten).

Eerst eem in het kort wat er aan de hand is. Het gaat om energie-indexen op honderden en vermoedelijk duizenden huurwoningen in Groningen. Die zijn of waren allemaal van Pronkjewail Vastgoed. Uit onderzoek van Robin Hood Renters Help, Frently en ons bleek vier jaar geleden al dat op grote schaal wordt gerotzooid met de indexen. Inmiddels heeft de Huurcommissie ernaar gekeken en na eigen onafhankelijk onderzoek dezelfde conclusie getrokken: de energie-indexen van honderden woningen verdeeld over meerdere grote en kleine complexen van Pronkjewail kloppen niet.

Sjoemelen levert miljoenen op

Daarom stelt de Huurcommissie in de bindende en rechtsgeldige uitspraken dat de huren met zo’n 100 tot 200 euro per maand naar beneden moeten. Dat geldt alleen voor de tientallen huurders die het aanhangig hebben gemaakt. Maar in de vonnissen meldt de Huurcommissie dat het in feite opgaat voor alle woningen in de complexen omdat ze vrijwel identiek zijn. Zelfde gevels, zelfde isolering, zelfde beglazing, zelfde dak etc.

Het gaat dus om dik 600 woningen waar nu een uitspraak voor ligt. Per jaar gaat het dan om enorme bedragen. Reken maar uit: 600 x 150 (grosso modo gemiddeld per maand te veel betaald) x 12 = 1.080.000 euro. Dit is bij benadering, maar het totaalbedrag kan daar niet veel van afwijken. En dat wordt, zeker al tien jaar, elk jaar weer ten onrechte geïncasseerd door de verhuurder. De teller gaat dus alleen op deze complexen al richting de tien miljoen. Dat is vermoedelijk nog maar het topje van de ijsberg. Want zo goed als de complete portefeuille van Pronkjewail is verdacht. Heel veel huizen hebben een laag label met amper energiezuinige maatregelen.

Bert Lokken

Eigenaar van de panden was, ten tijde van de verbouwingen waarmee ze energiezuinig weren gemaakt, Vastgoed Groningen van investeerder Bert Lokken . Die het heeft overgedragen aan investeringsmaatschappij Pronkjewail, waar Vastgoed Groningen zelf ook weer in participeert en voor ontwikkelt. In juni van 2021 (ja, zolang zijn wij hier al mee bezig) laat Edward Wielens, een van de grote meneren en vennoot van Pronkjewail, weten dat zij zelf niet de inspecteur aan het werk hebben gezet. „De panden waren van Bert Lokken, die heeft Geveke de verbouwopdracht gegeven en om de energielabel-inspectie te fiksen.”

Bert bevestigt dat twee van de onderhevige panden van hem waren. De bij de gemeente ingediende vergunningsaanvragen voor de verbouwingen in 2013 en 2015 staan ook op zijn naam. “Maar”, zegt Bert in 2021, “reeds in 2014 hebben we Damsport en later ook Steenhouwerskade overgedragen aan Pronkjewail.” Daarnaast weet Bert op dat moment zeker dat hij niet de opdrachtgever voor de inspectie is. “Ik ken Frans (de betrokken inspecteur) niet eens (zijn wel vrienden op Facebook - red.). Wij hebben de verbouwing uitbesteed aan Geveke met de opdracht dat we een A-label wilden hebben. In die hoedanigheid is het opgeleverd, inclusief de officiële lage energie-index. Dat hebben wij zelf niet dubbel gecontroleerd, omdat we ervan uitgaan dat het klopte.”

Bert, de man die van niks weet, staat op alle papieren

Diezelfde Bert komt echter op papier terug als opdrachtgever voor de ‘onafhankelijke’ energielabel-inspecties van de bewuste panden. De bewijzen daarvan liggen hier in de lade. Dat is dus niet in opdracht van Geveke Bouw gebeurd, maar door Bert hoogstpersoonlijk. Daarnaast laat Frans Meijer, de ‘onafhankelijke’ label-inspecteur, die in die periode eigenlijk alleen maar voor Pronkjewail werkte, weten dat Bert de opdrachtgever voor de labels was.

Frans zegt verder dat hem geen blaam treft. Want ook hij heeft ter goeder trouw gehandeld. „Als mij wordt toegezegd (door Bert dus) dat er 1400 zonnepanelen op het dak komen of dat HR++-glas wordt geïnstalleerd, dan ga ik ervanuit dat ze die daadwerkelijk neerleggen, aansluiten en installeren. Daar heb ik voor getekend, maar dat is dus uiteindelijk niet gebeurd. Dat geldt ook voor andere isolerende maatregelen.”

„Geen isolerende maatregelen, opdrachtgever was Bert”

De architect van dienst, die de plannen voor de verbouwing van de complexen heeft getekend, geeft schriftelijk aan dat „er zo goed als zeker geen isolerende voorzieningen zijn getroffen in de plannen. Wij zijn als directe partner niet betrokken geweest bij de uitvoering. Onze toenmalige opdrachtgever, Vastgoed Groningen van Bert Lokken, kan u meer info geven.”

In een ander pand met meerdere woningen dat van investeerder Wim de Vries was, lijkt ook te zijn gesjoemeld met de indexen. Is allemaal label A terwijl dat niet kan, want enkele beglazing en geen andere energiebesparende maatregelen.. Volgens Wim moeten we daarvoor niet bij hem zijn. Hij heeft de verbouwvergunning nog geregeld en het daarna verkocht aan Bert. „Die heeft het zelf verbouwd en ook de labels geregeld.”

Ineens 56 miljoen op de balans van Bert

Bert komt ook weer terug in de schriftelijke bevestiging van de verbouwopdrachten richting Geveke Bouw. Ook die papieren hebben wij in bezit. Om het nog duidelijker te maken dat hier ogenschijnlijk gek spel wordt gespeeld: de compagnon van Bert in Vastgoed Groningen Projectontwikkeling BV is Thijs van Bree. Thijs was van 2017 tot april 2021 commercieel bij Geveke Bouw. Dat was net na de verbouwingen, maar frappant is het.

En er zijn meer aanwijzingen dat Bert de centrale spil is. Het spoor van het geld leidt namelijk naar hem. Drie grote complexen met foute indexen zijn recent door Pronkjewail aan Veldboom Vastgoed verkocht voor 56 miljoen euro in totaal. Die knaken zijn op de balans van Vastgoed Groningen terechtgekomen en niet op die van Pronkjewail, blijkt uit documenten die wij in bezit hebben. Veldboom is overigens niet blij met de situatie. Die dachten pareltjes met label A te kopen. Blijken tochtgaten met label D, E of nog lager te zijn. Daar is het laatste woord vast nog niet over gesproken.

Vastgoudlounge FC Groningen

Ook valt op dat Aalbers B.V. uit Nieuw Buinen een opmerkelijke rol speelt. Dat bedrijf, wat gespecialiseerd is in installatietechniek en loodgieterij, is onderaannemer van Geveke geweest bij de verbouwingen aan de bewuste complexen waarbij ze energiezuinig zouden worden gemaakt. Eigenaar van het bedrijf is Frederik Aalbers en diezelfde Frederik zit weer in de Raad van Commissarissen van Pronkjewail. Het is allemaal een groot met elkaar verweven netwerk dat elke thuiswedstrijd samenkomt in de Vastgoedlounge van FC Groningen waar ze allemaal de getapte en gevierde jongens uithangen.

Helaas willen alle betrokkenen niet meer reageren. Edward Wielens neemt de telefoon wel op, maar verwijst sinds enige tijd door naar Harry Kuiper voor de woordvoering. Hij zegt alleen maar vennoot te zijn van Pronkjewail. Dat is op zich opmerkelijk, want in een uitgebreid interview in Entrepreneur Magazine laat Edward in 2017 optekenen dat de Bert en hij nauw samenwerken in Pronkjewail waarbij Bert vooral de vastgoedman is binnen de investeringsmaatschappij en Edward de algemeen directeur.

Reacties betrokkenen

Ook in andere media-uitlatingen komt naar voren dat Edward meer is dan vennoot van Pronkjewail. Zo kondigt VV Glimmen in 2018 trots twee nieuwe sponsoren aan: Pronkjewail en Solide Vastgoed: „Bij beide vastgoedbedrijven staat Edward Wielens aan het roer. Edward is al zijn hele leven lid van onze vereniging en speelde jarenlang in ons eerste elftal.”

Maar goed, de ‘vennoot’ wil niet reageren. Harry, de aangewezen zegsman, speelt ook al weken buk en cover. Het laatste contact met hem dateert van augustus vorig jaar. Toen verzette ik de afspraak omdat ik net uit de rechtbank kwam voor de zaak tegen de aanslagplegers op mijn leven. Harry begreep dat ik daar eem van wilde bijkomen. Want: „Gaat ons net zo als onze kinderen worden aangesproken op basis van jouw artikelen.” Het steekt Harry enorm Pronkjewail wordt beticht van zwendel en dat we melden dat daar een gevangenisstraf op staat.

Bert speelt buk en cover

„Dat is juist het punt. Feiten, veronderstellingen, beschuldigingen. We leven in een rechtsstaat! Jij spreekt over zwendel en “het gevang”. Dat is toch ook opruiend en aanzetten tot… In Nederland hebben we rechters om te beoordelen of je schuldig bent of niet. Journalisten doen aan waarheidsvinding in onze vrije samenleving en dienen niet op de stoel van de rechter te gaan zitten, maar dat doe jij wel”, laat hij boos weten na publicatie. Sindsdien neemt hij de telefoon niet meer op en negeert hij appjes.

Geveke Bouw stelt dat zij geen partij zijn in dit verhaal en wil daarom niet reageren. Ook niet na aandringen en melden dat zowel Bert als Edward naar Geveke wijzen als verantwoordelijke. Thijs van Bree neemt na een paar dagen appen en bellen wel de telefoon op om te zeggen dat hij er niks mee te maken heeft. „Ik zit niet in Vastgoed Groningen BV maar in de tak van projectontwikkeling en vanuit mijn rol bij Geveke heb ik nooit met deze projecten te maken gehad.” Bert Lokken, de hoofdpersoon in deze miljoenenfraude, opereert al jaren in de schaduw van Edward. We hebben wel een nummer van hem, maar hij neemt niet op. Op Whatsapp, waar hij de treffende quote ‘winners are not those who never fail but those who never quit’ als profielfoto heeft, negeert hij de verzoeken tot contact.

Dit artikel is tot stand gekomen in samenwerking met Yoeri Delfstra van Robin Hood Renters Help .

Enig aandeel van FC Groningen ligt grotendeels in handen van Pronkjewail

De namen achter deze vermoedelijke enorme zwendel en bouwfraude zien we terugkeren op verschillende plekken. Zo participeren dezelfde partijen in Crossroads, een groot appartementencomplex langs het Reitdiep dat nu wordt gebouwd. Ook waren betrokkenen belangrijk investeerder bij FC Groningen via Pronkjewail Soccer Invest waarmee spelers als Doan en Chabot werden gekocht. De huidige directie heeft de investeringsfondsen afgekocht omdat ze als een molensteen hingen om de nek van Groningen.

Opmerkelijk is dat Edward Wielens tegelijk investeerder was van FC Groningen en lid van de Raad van Commissarissen. Een gekke dubbele pet, want de RvC zit er om de FC te controleren. In feite controleerde Wielens dus zijn eigen investeringen. Tegenwoordig zit Wielens niet meer in de RvC van maar nestelt hij in Stichting Houdstermaatschappij van Aandelen FC Groningen. De stichting beheert het enige aandeel van FC Groningen. Edward is daarvan bestuurder samen met Marco Out, burgemeester van Assen en Martin Robaard, die ook weer vennoot is van Pronkjewail.