Don’t believe the hype: bloempotkachels zijn gevaarlijk, smerig, duur en totaal niet efficiënt

De bizarre energieprijzen nopen mensen tot creatieve vormen van verwarmings. Een daarvan is de bloempotkachel. Volgens hardnekkige geruchten en verkooppraat is de geïmproviseerde kachel een uitstekende wijze om het huis op te warmen en daar spelen veel listige verkopers op in. Maar het is gevaarlijk gelul.

Alleen al de afgelopen 24 uur hebben meerdere mensen bloempotkachels aangeboden op de Facebookpagina Marktplaats van het Noorden. De krengen gaan voor bedragen van 35 euro tot 22,50 over de toonbank. Voor die knaken krijgt de koper een omgekeerde bloempot op een stang, met daaronder een plateau waar waxinelichtjes op kunnen branden. Ziet eruit als een gezellig high-tea-frutseltke. Maar het wordt niet ter decoratie aangeboden.

Met gelul geld verdienen over de zorgen van velen

Althans niet alleen. Volgens Ellen de Koning, een van de aanbieders op Marktplaats van het Noorden en woonachtig in Berkel en Rodenijs (Zuid-Holland), is de pot de ideale manier om de brut te verwarmen: “De POT bereikt een temperatuur van ongeveer 70 graden Celsius. Voor enkele centen aan waxinelichtjes per uur zal uw vertrek, groot of klein extra warmte verkrijgen. U kunt hierdoor veel energiekosten besparen. […] Let wel op de ventilatie.”

Ook anderen bieden met vergelijkbare woorden de bloempotkachels aan. De ene keer met waxinelichtjes als warmtebron, maar bijkans net zo vaak met spiritus of petroleum. Het is allemaal quatsch. Gelul waarmee vals op het sentiment en de exploderende kosten voor gas wordt ingespeeld. Makkelijk geld verdienen over de zorgen van een ander en de koper ook nog blootstellen aan behoorlijke risico’s.


De realiteit

Volgens de logica wordt de warmte van de theelichtjes opgeslagen opgeslagen in de thermische massa van bloempotten waardoor de warmteproductie stijgt. Maar dat is niet zo, zegt Kris de Decker. De Belg is onderzoeker naar energie-evolutie aan het Demand Centre van de Lancaster Universiteit, daarnaast is hij journalist, publicist en algemeen energie-expert. Hij weet dus waar hij het over heeft.

“De eerste wet van de warmteleer stelt dat energie niet uit het niets kan ontstaan”, legt Kris uit in het Down to Earth-magazine over dit onderwerp . “Dat betekent dat vier theelichtjes met twee bloempotten erover precies evenveel warmte opleveren als vier theelichtjes zonder die accessoires. Het enige voordeel van de bloempotten is dat ze het mogelijk maken om je handen door rechtstreeks contact op te warmen. Maar een warmwaterkruik doet hetzelfde en is veel praktischer.”

850 waxinelichtjes nodig om huis op te warmen

Om te onderstrepen hoe zinloos het is om het huis op te warmen, heeft de expert een concreet voorbeeld. “Een theelichtje levert ongeveer 30 watt warmte op, wat voor vier theelichtjes dus overeenkomt met 120 watt – ongeveer evenveel als wat een menselijk lichaam in rust aan warmte produceert. Stel dat we een piepklein huis (4 x 4 x 2,5 meter) willen verwarmen tot 20 graden bij een buitentemperatuur van nul graden. Daar is, bij een gemiddelde isolatiewaarde van het gebouw, bijna 8.700 BTU of 2.550 watt voor nodig. Dat zijn dus 85 theelichtjes.”

Dat oogt misschien knus en gezellig, die zee aan lichtjes. Maar het is funest voor de luchtkwaliteit. De zwart blakerende pot laat allerlei roetdeeltjes en fijnstof vrij bij de hoge temperaturen. En daar komt de brandvervuiling nog bij. Kris: “De meeste theelichtjes zin van petroleum gemaakt en die ongezonde verbrandingslucht kan nergens naartoe omdat een schoorsteen ontbreekt. Zo is een schoorsteenloze open haard erg efficiënt, maar niet bepaald gezond.” Sterker: koolstofmonoxide is een sluipmoordenaar, dat is algemeen bekend. “Sluit de bloempotkachel aan op een schoorsteen”, is daarom het devies, volgens Kris. “Maar dan verdwijnt 90 procent van de warmte.”

Brandgevaarlijk

Zonder schoorsteen moet er dus stevig geventileerd worden om de lucht in huis gezond te houden. Om de compensatie die de ventilatie aan warmteverlies oplevert zijn tien keer zoveel theelichtjes nodig. Een slordige 850 dus. Bij Albert Heijn kosten 100 theelichtjes met een brandduur van 4 uur ongeveer 3 euro. Dat komt dan uiteindelijk neer op 25 euro verwarmingskosten per 4 uur. Nog een stuk duurder dus dan gewoon de verwarming aanzetten, zelfs met deze gasprijzen.

Daar komt ook nog bij dat de bloempotten brandgevaarlijk zijn. Niet dat ze zomaar in de fik vliegen, maar bij langdurige blootstelling aan warmte kan dat wel gebeuren. Niet handig dus die dingen. Beter is het om onze 51 tips voor energiebesparing op te volgen. Heb je veel meer aan.

Uitgelichte afbeelding is van Jilmer Postma