Burgemeester en Kamp liegen over aardbevingen Stad

Groningen burgemeester

Foto: Ruben Salakory

“De stad Groningen heeft maar één aardbeving gehad,” vertelt nieuwbakken burgemeester Den Oudsten op GIC. Daarmee schaart hij zich achter minister Kamp, die afgelopen donderdag hetzelfde zegt in de Tweede Kamer tijdens het gasdebat. Maar de bewering is een leugen.

Het is belang om die leugen per direct te ontkrachten. Vanavond spreekt de gemeenteraad met de burgemeester over de aardbevingsproblematiek en beleid uitstippelen op basis van een leugen, dat is niet wenselijk. Dat doet geen recht aan de waarheid, dat doet geen recht aan al die Stadjers die ook schade hebben van meerdere bevingen, want er zijn pertinent meer bevingen in de stad geweest dan ééntje.

De eerste zelfgevoelde beving

Ruim tien jaar geleden heb ik diep in de nacht de eerste aardbeving in de stad gevoeld. Ik woon destijds aan de Sint Jansstraat in een oud herenhuis. Midden in de nacht schrik ik wakker omdat mijn bed aan het schudden is. De muren piepen en het dak kraakt. Ik weet direct, na alle verhalen van familie op het Hoogeland: ‘dit is een aardbeving’. Een erg vreemde gewaarwording.

In de jaren nadien heb ik meermalen lichte schokken in de stad gevoeld. Geen ernstige bevingen, maar toch. Er zijn meerdere bevingen geweest voor de hevige klap komt, waar Kamp en den Oudsten op doelen; de beving van 30 september met het epicentrum aan de rand van de stad. Het schudden van de aarde gaat gepaard met de kracht van 2,9 op de bekende schaal en heeft de stad wakker geschud.

Maar het blijft niet bij die ene beving. Maandag- op dinsdagnacht, op 30 december lig ik rond half vier nog wat te appen in bed. In de verte komt gestommel door. Alsof een enorme donder zich vanuit het Oosten meester maakt van de nacht. Steeds luider, steeds harder, steeds angstaanjagender.

Kamp burgemeester

Alsof de gasbel wordt opengereten

‘Een enorme onweersbui,’ denk ik eerst nog. ‘Nee, dat kan niet. De nacht is helder en Harma Boer spreekt in het weerbericht over een droge en rustige nacht.’ Het moet wat anders zijn. Als het gebrul dichterbij komt en opzwelt tot angstaanjagende proporties, kom ik tot de ontdekking dat het niet uit de lucht komt, maar van onder de grond.

Alsof moeder aarde schreeuwt en buldert. Alsof de gasbel wordt opengereten en Stad en Ommeland opslokt. Zo ver komt het niet. Op het hoogtepunt van het lawaai begint het huis te schudden als een gek. Van tafel donderen kopjes. Dakpannen schuren tegen elkaar aan. Muren piepen alsof ze het elk moment kunnen begeven.

Na twintig seconden schudden vertrekt de beving richting het Westen. Wat blijft is de schrik en Twitter, waarop direct na de klap de eerste meldingen binnenkomen. De beving blijkt bij Woudbloem te zijn, een paar kilometer ten Oosten van de Stad. Een behoorlijke beving. Op sociale media reppen veel mensen dat het de zwaarste is die ze mee hebben gemaakt. Toch taxeert het KNMI de beving ‘slechts’ op 2.8 op de schaal van Richter.

Burgemeester heeft excuus, Kamp niet

Goed, er zijn dus duidelijk meer aardbevingen in de stad geweest dan die ene waar Kamp en Den Oudsten op doelen. Voor Den Oudsten geldt het excuus dat hij nieuw is en dat hij zich nog moet inwerken, ondanks dat Vreeman bij de overdracht duidelijk maakt dat de aardbevingen de grootste bedreiging voor de stad vormt en daarom de hoogste prioriteit van het stadsbestuur moet hebben.

Het is Den Oudsten vergeven. Kamp echter niet. Die liegt heel bewust over het aantal bevingen in de stad. Want de realiteit is dat 050, dankzij het naar het Zuiden verschuiven van de gaswinning, nu hoort tot het risicogebied. De stad ligt aan de rand van het gasveld en juist de randen brengen bijzondere risico’s met zich mee. Een heel technisch verhaal, maar regelmatig is de rand van het gaswinningsgebied onveiliger dan het hart.

Stad moet ook politiek in risicogebied

Het is dus zaak dat de stad ook op papier in het risicogebied komt. In praktijk ligt de stad, en zeker het Noordoosten van Groningen, al in het gebied. Alleen politiek nog niet en dat heeft een reden. Dat betekent namelijk dat het kostenplaatje veel hoger wordt. Nu liggen ongeveer 90.000 panden in het risicogebied, met toetreden van de stad schiet dat aantal door richting de 200.000 panden.

Burgemeester

Daarbij komt dat de NAM op papier veel soepeler omgaat met schades uit het risicogebied. Ze zijn ruimhartiger en verplicht te betalen. Voor schade in de stad geldt die verplichting niet zo keihard. Daar moet je als burger of pandeigenaar eerst heel duidelijk maken dat het door gaswinning komt. Desondanks betaalt de NAM vaak wel, uit coulance zeggen ze zelf, maar niet omdat het moet en zeker niet als het UMCG vraagt om heel veel extra geld om haar panden bestendig te maken.

Gevolgen toetredeing risicogebied

Dat Den Oudsten dus klakkeloos de woorden van Kamp overneemt en stelt dat de stad niet in het risicogebied hoort, omdat er maar één beving is geweest, is niet goed. Dat moet anders. De hoeder van Groningen zou juist moeten knokken voor die erkenning. Want daarmee gaat de compensatiegeldkraan open.

Daarmee kunnen investeerders als het UMCG en de RUG gelden lospeuteren om hun nieuwbouwprojecten aardbevingproof te maken. Daarmee draait de NAM op voor de extra kosten voor de nieuwe Zuidelijke ringweg.

Dat kost namelijk heel veel extra geld. Veel meer dan de vijftig miljoen die minister Kamp recentelijk heeft toegezegd om investeringen in de stad uit het slop te trekken. Het betrekken van de stad in het risicogebied heeft dan ook grote gevolgen voor de financiële huishouding van de NAM en EZ. En daarom liegt de minister in de Tweede Kamer.

Negatief daglicht

Het is dus juist de taak van de burgemeester om dit kenbaar te maken en zich niet achter de leugen van Kamp te scharen. Door het bekend maken en hiervoor te strijden, breng je de stad misschien in een negatief daglicht, waar Den Oudsten bang voor is. Maar door niet voor die erkenning te knokken, moffel je het probleem onder het tapijt en krijgt de stad niet waar het recht op heeft.

Namelijk een ruimhartige compensatie voor de geleden schade en aardbevingsbestendig bouwen naar de toekomst toe. Dat is waar Groningen recht op heeft, dat is wat er moet gebeuren in plaats van liegen over slechts één aardbeving en je kop in het zand te steken. En dat negatieve daglicht, daar staat Groningen al jaren in.

Vanavond vergadert de raad dus over de aardbevingen. Het is zaak dat daar open en eerlijk wordt gesproken over de problematiek. Negeren, ontkennen en wegmoffelen draagt niet bij aan het herstel van vertrouwen, veiligheid en investeringen.

Door: Willem Groeneveld

Psst, hier meer afleiding: