De reis van een 100 jaar oude ring – blog

Grietje en Jacob Barber samen met de zus van Grietje - Foto: archief DvhN

Grietje en Jacob Barber samen met de zus
van Grietje – Foto: archief DvhN

Het is een jaar geleden dat Goitske overleed op 108-jarige leeftijd. Met trots draag ik regelmatig haar bijna 100 jaar oude ring. Een ring die een ongelooflijke reis maakte.

Ik ontmoette Goitske op 14 december 2011. Ze blies op die dag 106 kaarsjes uit. Ik was verslaggever bij Dagblad van het Noorden en mocht haar interviewen. Een klus waar de meeste journalisten nou niet bepaald warm voor lopen. Waarschijnlijk omdat de meeste 100-plussers die zij ontmoeten geen vlijmscherp geheugen meer hebben. Een mooi verhaal schrijven is dan nog een aardige kunst. 😉

Twinkeling

Bij Goitske was dat anders. Ik gaf haar bij binnenkomst een hand. Ze keek me aan met een afstandelijke maar scherpe blik. Goitske beantwoordde al mijn vragen over verleden en heden zonder moeite. Haar antwoorden waren scherper dan mijn vragen. Een twinkeling sprong in haar ogen toen ze vertelde over de Joodse Jacob en Grietje, die haar in 1925 als dienstmeisje in hun gezin opnamen.

“Ik had de Barbers en hun zes kinderen lief en zij mij. Ik werd behandeld als een hen en dat voelde ik ook zo. De vijf jaar die ik bij hun in Amsterdam verbleef waren de mooiste van mijn leven”, vertelde Goitske mij, liefdevol wrijvend over een prachtige oude ring met een dieprode steen. Ze kreeg deze ter ere van de verloving van een van de kinderen van de Barbers. “Ooit raakte ik hem kwijt, in de tuin. Gelukkig vond mijn man hem jaren later terug.”

Tweede Wereldoorlog

Met pijn in haar hart verliet Goitske de Barbers na vijf jaar omdat ze ging trouwen met haar oude buurjongen uit Drenthe. Goitske schreef na haar vertrek tientallen brieven naar de Barbers, zij schreven liefdevolle brieven terug. Tot de Tweede Oorlog uitbrak. “Ik heb nooit geweten of de familie de oorlog overleefde”, verzuchtte Goitske.

Het verhaal van Goitske bleef mij achtervolgen. Wat was er met de familie Barber gebeurd? Een duik in het verleden kon niet uitblijven. De brieven die Goitske bewaarde, haar vlijmscherpe geheugen en de archieven van Westerbork leidden al snel naar de eerste antwoorden. De Barbers vluchtten voor de oorlog naar Johannesburg. Een zoon keerde terug naar Nederland (zijn vrouw kreeg heimwee) en overleefde de oorlog niet.

Dankbaar

Tot op de dag van vandaag ben ik ontzettend blij dat ik Goitske heb kunnen helpen. Ik heb haar nadien nog meerdere keren gezien. Er ging geen keer voorbij dat ze zei: “Dankjewel voor wat je voor mij heb gedaan.” Op mijn beurt ben ik Goitske dankbaar. Dat ze mij haar verhaal toevertrouwde. Dat ze mijn mooiste journalistieke herinnering is en misschien wel de meest dankbare blik ooit gaf.

Een jaar geleden overleed Goitske. Nog altijd bezoek ik haar lieve dochter en schoonzoon. Zij gaven mij na haar overlijden een bijzonder cadeau. “Je weet vast wat dit is”, zeiden ze toen ze mij een doosje in de handen drukten. Ik dacht aan de medaillon die ik Goitske gaf voor haar 108e verjaardag met daarin de foto’s van haar en de familie Barber. Maar niet aan de ring die ik aantrof toen ik het doosje opende. De bijna 100 jaar oude ring die Goitske van de Barbers kreeg ter ere van de verloving van een van hun kinderen. De ring die ze sindsdien bijna altijd droeg. “Jij bent de enige die haar verhaal zo goed kent”, zei de dochter. “Jij verdient de ring.” De tranen stroomden over onze wangen.

Ring met gouden randje

Vol trots bracht ik de ring naar de juwelier om hem te laten verstellen. De ring was echter zo ‘versleten’ dat de juwelier me een nieuw ‘gouden’ randje aanraadde . “De ring is heel dun. Je kunt zien dat hij heel veel is gedragen”, zei de man. “Dat kun je wel zeggen”, zei ik. “Maar ik wil geen nieuw randje. De ring is perfect zoals hij is. Ik zal hem alleen dragen bij speciale gelegenheden.”

En dat doe ik. Met ongelooflijk veel trots. Want die ring herinnert mij eraan dat ik een verschil heb kunnen maken in iemands leven en aan de dankbare, berustende lach en de bijzondere ring die ik daarvoor terugkreeg. Ik zal ze mijn hele leven met me mee dragen.

Lees hier het verhaal (Veel meer dan een dienstmeisje) over de zoektocht naar de familie Barber, verschenen in Dagblad van het Noorden

Chantal vertelt

Door Chantal Bakker – Stadjer Chantal is journaliste geweest bij Dagblad van het Noorden. Tegenwoordig doet ze heel wat anders, maar de mooie pen heeft ze gehouden. Daarmee vult ze haar eigen blog (Chantal Vertelt) en schrijft ze af en toe voor Sikkom. Jeej!

Psst, hier meer afleiding: