Eem noar… Niehove: het mooiste dorpje van NL vlakbij Stad. Historie snuiven en laven aan schoonheid en rust

Op mooie dagen is het ook weleens fijn om Stad uit te gaan. Om het drukke en gehaaste urban-leven te ontsnappen bieden Groningen en Drenthe volop mogelijkheden. Van Drentse bossen tot kabbelende riviertjes. Van oude burchten tot kloosters. En van de Waddenzee tot Niehove, het mooiste dorpje van Nederland.

Niehove ligt op 15 kilometer van de Grote Markt in Stad. Prima te doen op de stadsros, laat staan op de racefiets of deelscooter. En het is elke kilometer waard. Niehove is beeldschoon. Het lijkt wel een eilandje, met tig historische en perfect bewaarde gebouwen en een eeuwenoude kerk op een heuvel, dat baadt in rust en ruimte. Niet zo heel lang geleden was Niehove dan ook nog een eiland. Een Waddeneiland.

Kaart van provincie Groningen rond de 9e eeuw. Rechtsonder ligt Stad.

Waddeneiland op 18 km van Stad

Vrouger was Niehove hoofddorp van het Waddeneiland Humsterland. De Waddenzee had tot halverwege de 16e eeuw vrij spel op het Groninger land. Het Lauwersmeer was nog de Lauwerszee, dat in de achtste eeuw ontstond, en reikte met een lange en brede arm bijna tot aan Stad. In die delta lag het eiland Humsterland.

Het leven op het eiland was ruig en zwaar. Meermalen per jaar nam de zee grote delen van het land in bezit. Om zich daartegen te wapenen werd 2200 jaar geleden (sinds die tijd onafgebroken bewoond!) een wierde van enkele meters hoog aangelegd. Op het hoogste en middelpunt van de heuvel werd de kerk in de 13e eeuw gebouwd met prominent daarin een prachtige orgel.

Dappere strijders, die Niehovers

Tegenwoordig worden er weinig diensten meer gegeven en doet het gebouw dienst als gratis toegankelijk soort van museum met veel aandacht voor de woelige geschiedenis van het dorp en gebied. Zo wordt in de kerk duidelijk dat de beroemde en beruchte Bonifatius van Dokkum door een horde Niehovers is vermoord.

Om de kerk heen staan in in een kring even oude boerderijen. Met de kop – lees het woonhuis – richting kerk en de schuur naar de weilanden, waar het vee graasde of gewassen werden geoogst. Door deze opzet is een typisch wierdendorp ontstaan.

Amper een toerist te zien

Met de kerk dus centraal op een grasveld, een ronde klinkerweg ter afscheiding en voor de bereikbaarheid. En aan die weg liggen prachtige, heule oude en pittoreske Groningse wonings. Direct achter de huizen aan de Westkant wachten de velden, die een stuk lager liggen. Hierdoor krijgt Niehove een ietwat Franse of Italiaanse uitstraling, zeker van enige afstand. Sterker: als Niehove in Italië of Frankrijk zou liggen, of de Randstad, dan zouden drommen toeristen het dorpje verpesten.

Dat is nu niet het geval, ondanks dat Niehove in 2019 werd verkozen tot mooiste dorpje van Nederland. Op deze prachtige Tweede Paasdag is er ’s middags rond half drie zelfs amper een toerist te vinden. Slechts een Aziatisch stel. Verder heersen rust, schoonheid en historie hier. Wie goed luistert, hoort in de verte de kolkende Waddenzee, die deze eeuwenoude wierde regelmatig teisterde. Met de ogen dicht en een beetje fantasie zie je ook nog al het leed dat het wassende water veroorzaakte op het voormalige Waddeneiland.

Het kerkje van Niehove – foto van Visit Groningen

Dikke aanrader dus om eens naartoe te gaan. Portie wandelen. Vleugje chillen. Beetje laven aan de schoonheid. En er is ook nog een heerlijk Indisch restaurant (Eisseshof) dat grote faam heeft. Meer weten? Check Wikipedia.

Psst, hier meer afleiding: