Expositie Marilyn Manson: spiegel van een zwarte jeugd?


Je hoeft zijn muziek niet te kennen om toch te weten wie Marilyn Manson is. De zanger is beroemd en berucht. Gekleed in duistere kleding en opvallende make-up weet hij al jarenlang vriend en vijand te choqueren. Iets wat ook opgaat voor zijn expositie Masquerade in het Groninger museum.

Masquerade is voor de mensen die geen museumjaarkaart hebben een duur grapje: zij betalen dertien euro om slechts dertien aquarellen te zien van Marilyn Manson. Eén euro dus per schilderijtje. De vraag is dan ook: zijn die kunstwerken van Manson de moeite waard?

Aquahel

Ja en nee. Ga je enkel voor de kunst an sich en laat Manson je als shockrock-fenomeen koud, dan valt er niet zoveel te zien. De aquarellen tonen weliswaar vreemde personen, opgetekend in vrolijke kleuren, maar om te zeggen ‘Wauw, wat enorm bijzonder.’ Dat dan weer niet. Al blijft zo’n uitspraak natuurlijk énorm subjectief.

Heb je ook maar enige lichte interesse in Manson, al is het maar voor één procent, dan kijk je vol interesse naar wat de Volkskrant eerder omschreef als ‘Aquahel’. Manson heeft een duistere kant met een interesse voor seriemoordenaars en is zelfs in het verleden als kwaad beschouwd voor de zelfmoord van een paar mensen. Ze zouden beïnvloed zijn door zijn muziek.

Marilyn Manson

Marilyn Manson, The man who eats his fingers.

Schilderen als therapie tegen moeilijke jeugd?

Die duistere kant van de zanger komt natuurlijk ergens vandaan. Niemand rolt uit zijn moeder met een voorliefde voor moord en doodslag. Manson heeft geen eerlijke jeugd gehad; zijn getraumatiseerde ervaringen tekende hij in 1998 al op in zijn autobiografie The long hard road ouf of hell.

Zijn schilderingen lijken haast een therapeutische werking te hebben. De mensen die zijn opgetekend zijn niet zomaar mensen, ze betekenen iets voor Manson. Zo is er het schilderij Skoptic Syndrome (Jack), een werk uit 2001. Enige verdieping maakt duidelijk dat Mansons opa Jack heette. De rocker bracht uren met hem door in een kelder waar seksspelletjes werden gehouden.

Manson met afgebeten vingers

De rest van de schilderingen bevatten allemaal zo’n extra laag. Als bezoeker vraag je je af wat je ziet. De kunst die van de buitenkant zo vrolijk lijkt door licht kleurgebruik, is niet wat het lijkt dat het is. Eigenlijk choqueren ze stuk voor stuk. Er is een schilderij waar Manson zelf op lijkt afgebeeld, compleet met opvallend rode mond, zoals hij vaak gemaskeerd de bühne opstapt. Alleen zijn de vingers afgebeten, brrr.

Opvallend is ook het materiaal waarmee Manson heeft gewerkt. Niet enkel verf. Het werk bevat cafeïnevrije kamillethee en een ander schilderij heeft écht haar, gebruikt als schaamhaar. Manson doet dan ook waar hij goed in is: zijn getraumatiseerde verleden delen met de rest van de wereld. Open en eerlijk. Zijn de schilderijen mooi? Nee. Zijn ze fascinerend en daardoor dertien euro waard? Ja.

  • De expositie in het Groninger museum is nog te bewonderen tot en met 16 maart.

Geschreven door Rox van der Helm. Bron foto: Groninger Museum.

Psst, hier meer afleiding: