Gezichtsherkenning bij FC Groningen – pleasen overheid belangrijker dan privacy supporters

 

 

Euroborg FC Groningen gezichtsscan

FC Groningen installeert vier camera’s die via gezichtsherkenning hooligans uit de massa filteren. Het is een pilot waarin de FC samenwerkt met het ministerie van Veiligheid en Justitie.

Eerst eem: wat is gezichtsherkenning? Gelikte camera’s registreren niet alleen je hoofd, maar ook de afmetingen van je schedel en zo. De camera’s scannen alle passanten en sturen die data door naar de database waarin de geregistreerde personen staan.

Euroborg als tramlijn 2

In Nederland wordt het een aantal keren toegepast. Zoals in tramlijn 2 in Rotterdam. Die lijn wordt in 2011 geteisterd door schorem en tuig. Zo erg dat de vervoersmaatschappij geen andere oplossing ziet dan werken met gezichtsherkenning om notoire etters te weren. FC Groningen is net als tramlijn 2, en wordt elke thuiswedstrijd geteisterd door tuig van de richel. Terecht dus dat ze deze verregaande maatregel treffen. Oh wacht.

De pilot heeft de lieve naam ‘toegankelijk, gastvrij en veilig voetbal’. Behalve het ministerie is ook de gemeente betrokken bij het project. De vraag is in hoeverre voetbal toegankelijker, veiliger en gastvrijer wordt dankzij het initiatief. Supporters op het FCGForum voelen zich in ieder geval minder welkom omdat ze in hun privacy worden aangetast. Sommigen geven zelfs aan dat dit de reden is om niet meer naar FC Groningen te gaan.

Privacy First

Ook Stichting Privacy First is niet blij met de pilot. Vincent Böhre, jurist en directeur van de stichting: “Wij hebben er moeite mee dat mensen in de openbare ruimte worden herkent. Het begint nu met hooligans, maar waar eindigt het? Het systeem koppelen aan openstaande boetes en mensen daarvoor uit het stadion trekken? Alleen in hele bijzondere omstandigheden, zoals bij een terroristische dreiging, is het gebruik van deze verregaande techniek te billijken.”

Van een terroristische dreiging is bij de FC geen sprake. Er zitten ook geen vijanden van de staat in de Euroborg. Sterker nog: er zijn maar 27 stadionverboden (althans volgens de laatste telling). Op gemiddeld (en dan doen we positief) 20.000 supporters. Keer 17 thuiswedstrijden is zo’n 340.000 bezoekers op jaarbasis. 27 daarvan hebben dus een verbod. Komt neer op 0,00794118 procent van de bezoekers. Doe je de unieke rekensom (daadwerkelijk aantal unieke bezoekers versus verboden) dan kom je uit op 0,135 procent. Nog steeds een te verwaarlozen percentage.

Geen maatschappelijke noodzaak

Om dat minuscule percentage eruit te vissen wordt dus iedere bezoeker onderworpen aan een gezichtsscan. Volgens FC Groningen gebeurt dit allemaal netjes volgens de wet op privacy, maar wat er exact met de vergaarde data gebeurt, kan niemand vertellen. Privacy First weet dat ook niet, maar weet wel dat dit buitenproportioneel is. “De maatschappelijke noodzaak is er niet. Er zijn lichtere middelen mogelijk. In die zin is het onrechtmatig.”

Een belletje naar het ministerie leert dat de gemeente en de club verantwoordelijk zijn voor de pilot, in veel mindere mate het ministerie. De woordvoerder van de gemeente bevestigt dat het stadhuis betrokken is bij de veiligheid rondom voetbal. Maar alleen buiten het stadion. “FC Groningen is baas in eigen huis. Daar gaan wij niet over. Het initiatief voor gezichtsherkenning komt bij de club vandaan. Wel weet ik dat Panasonic (leverancier van de camera’s) de privacyregels in acht neemt.”

Dian de Bruijn, veiligheidscoördinator van FC Groningen laat in het Dagblad weten dat veiligheidsmedewerkers productiever en optimaler kunnen worden ingezet. “Terwijl voorheen alle 22.500 bezoekers als het ware individueel visueel moesten worden gecontroleerd, zorgt de software nu binnen enkele seconden voor een melding. Zo kunnen wij onze aandacht verleggen naar andere prioriteiten rond de wedstrijd, zoals het comfort en de veiligheid op de tribunes en de omloop.” Gelukkig maar, want er vallen bijna wekelijks doden en gewonden op de omloop. Onveilige bende.

FC-dooddoener: “Als je niets te verbergen hebt…”

Ook perschef Richard van den Elsacker ziet het systeem wel zitten, en trekt zich weinig aan van het gemor onder supporters. Met de grootste dooddoener, die er is als het gaat om privacy, legitimeert hij de pilot: “Het is heel simpel, als jij je gedraagt, heb je nergens last van.” En: “Wat we ook doen, er is altijd kritiek. Vorige week hadden dat filmpje met Hans Nijland. Vond ook niet iedereen leuk. Jij hebt ook altijd een mening, en hebt zelfs een podium om die te delen met veel mensen. Kunnen wij ook niets aan doen.”

Euuuuuuh, hele goede logica om verregaande inbreuk op de privacy goed te praten. Opmerkelijk is ook dat supporters amper betrokken zijn geweest bij de invoering van de maatregel. De fans worden binnen de club vertegenwoordigd door de Supportersvereniging. Te pas en te onpas benadrukt FC Groningen het belang van supporters en van de volksclubstatus. Maar kennelijk doet dat er alleen toe als er wat te halen valt.

Supportersvereniging voelt zich gepasseerd

Want in deze plannen zijn de supporters overgeslagen, terwijl het hen rechtstreeks aangaat. John Schurer, voorzitter van de Supportersvereniging: “Wij hebben dit ook vernomen via de media en niet rechtstreeks van de club. Ik ga nog bellen met de FC, want ik wil precies weten wat dit inhoudt en wat de gevolgen zijn. Zo op het oog gaat het wel heel erg ver.”

Vorige week is John nog bij de FC op bezoek om te babbelen over van alles. “Maar dit is niet voorbij gekomen in dat gesprek. Terwijl je dit eigenlijk in overleg met de supporters moet doen. In mei is er wel overleg geweest met de Z-side, Groningen Fanatics, de club en ons, daarin is aangegeven dat de FC voorzichtig deze mogelijkheden onderzocht. Maar het waren nog premature plannen zonder invulling op detailniveau. Nu zijn de plannen concreet, een geschikt moment om met supporters in gesprek te gaan, maar dat heeft de club dus niet gedaan.”

Onderzoek wijst uit: het wordt stiller in Euroborg

Behalve de schending van privacy kleeft er nog een mogelijk nadelig effect aan de camera’s. Volgens Privacy First blijkt uit onderzoek dat mensen die gemonitord worden, door bijvoorbeeld gezichtsscanners, minder uitbundig zijn. Ze houden zich onbewust in. “De kans is groot dat het hierdoor stiller wordt in het stadion.” De hypothese lijkt te kloppen. Na het plaatsen van de camerapalen voor Noord heeft het stadion hard ingeboet aan sfeer.

Sterker: in de beginjaren is de Euroborg als een hel voor de tegenstander. Zoveel passie, zoveel lawaai, zoveel strijdlust op de tribunes. Tegenwoordig is de Euroborg een stiltebak. Check voor de vergelijking eens filmpjes van de beginjaren en nu. Een wereld van verschil. Alle passie lijkt te zijn vertrokken. Met deze maatregel krijgt de sfeer allicht nog een extra knauw. Het lijkt erop alsof er niemand is bij de FC die nadenkt over wat supporters wenselijk achten. Sponsoren, bobo’s en de politiek pleasen is tegenwoordig belangrijker dan de twaalfde man. Een hele kwalijke ontwikkeling.

Door Willem Groeneveld

Ga het gesprek aan ( comments)