Gronings Ontzet: van volksfeest naar fuifje voor de elite, kortpittigen en vijftigplussers

Gronings Ontzet 2

Nog niet eens zo heel lang geleden was Gronings Ontzet de bom. Soort koningsdag, maar dan bruter, vetter en alleen voor Stad en Ommeland. Alles om te vieren dat Groningen stand hield tegen de belegering door twintigduizend manschappen van de Bisschop van Münster in 1672. Tegenwoordig nog steeds aanleiding voor feest in de stad op 28 augustus. Maar amai, wat is het festijn verpieterd.

Vijftien jaar geleden waren er overal optredens in de stad. Grote en kleinere podia met dikke en dunnere namen vermaakten tienduizenden, zo niet honderdduizenden mensen uit Stad en Ommeland. In de Poelestraat was het net als tijdens Koningsnacht schouder aan schouder schuifelen door de drukte. Poelestraat helemaal deed je minimaal een uur over. Net zoals in de Kromme Elleboog een enorme massa feestvierders stond. Eigenlijk was het in de complete binnenstad een groot festival.

Stampvol oubollig programma

Tegenwoordig lijkt het een festijn voor alleen maar notabelen, kortpittigen, bejaarden en kinderen. Dat zie je als je door de stad loopt. En dat weet je als je een blik op het programma werpt. Het Noord Nederlands Orkest deed filmmuziekjes op de Vismarkt zondagavond, dat was serieus heel vet. Met perfect gespeelde deuntjes van Pulp Fiction, House of Cards en bijvoorbeeld Game of Thrones. Maar er kwam amper iemand onder de dertig op af en met het NNO hebben we direct het hipste onderdeel van Gronings Ontzet 2017 gehad.

De rest van de programmering blinkt uit in siaaheid. Wat te denken van: paardenkeuring, ringsteken, kinderorkest, een rede van Freek de Jonge, klokken luiden, zuurkool eten, een presentatie van Groningen Airport Eelde op de Vismarkt en twee Tesla’s waar je in kunt zitten (alsof Gronings Ontzet een beurs is), drone vliegen (dat is wel weer nice), kinderspul op Reitemakersreige, de IT-hoek voor kinderen, het rotary-terras voor de koude kak, boeken- en platenmarkt, een kleine band-battle, drakenbootrace en als afsluiter een taptoe op de Vismarkt.

https://www.youtube.com/watch?v=eGvj0_K9oH8

Van jongeren naar bejaarden

Daar wordt alleen een bejaardentehuis nat van. En dat bleek tijdens de viering. De taptoe was een publiekstrekker. Honderden stonden langs de hekken om te genieten van oud-Hollandse folklore. Waaronder welgeteld een handvol studenten die toevallig voorbijliepen en even bleven hangen. Voor de rest: bejaarden, mensen in rolstoelen en scootmobielen, heel veel rollators en en Syrische familie die oprecht genoot van het summum van de Nederlands cultuur. En niemand die na afloop nog eem de stad in trok om de boel op stelten te zetten, om de horeca te spekken.

Hoe anders was dat jaren geleden. Na de optredens op al die podia in de binnenstad stroomden de kroegen vol en was het gezellig tot na het ochtendgloren. Het was voor jonge Stadjers, Ommelanders en studenten het mooiste feest van het jaar. Nu niet meer. Wat is er verkeerd gegaan? Om die vraag te beantwoorden hoef je alleen maar een blik te werpen op de foto van het bestuur van de Koninklijke Vereeniging van Volksvermaken in Groningen. Dat bestuur is net zo grijs als het gemiddelde publiek bij een avondje bingo.

Reactie Vereeniging van Volksvermaken

Het telefoontje naar Harry van Ham, voorzitter van de Vereeniging van Volksvermaken in Groningen leert dat er voorlopig ook geen rigoureuze veranderingen in het vat zitten. “Ga je weer een zuur stuk schrijven?,” is zijn eerste vraag als duidelijk is dat iemand van Sikkom aan de lijn hangt. Wat volgt is een gesprek tussen twee werelden die elkaar niet begrijpen. Volgens Harry is de vereeniging wel vooruitstrevend bezig met Gronings Ontzet. “We zijn druk aan het vernieuwen, dat kon je afgelopen weekend zien als je goed had opgelet.”

“Ik ga verder niet te veel zeggen tegen je. Je hebt je standpunt al ingenomen. Als je niet ziet dat we alle doelgroepen bedienen, ook de studenten en jongeren, dan houdt het op. Je weet gewoon niet wat de viering van het ontzet in traditionele vorm inhoudt. Wij doen al genoeg om iedereen te bedienen en het was een erg gezellig weekend. Misschien niet voor alle 200.000 inwoners, maar dan hebben die tienduizend die het niet leuk vinden pech. Daarnaast is het ook aan de horeca zelf om evenementen op te zetten.”

Vereeniging Volksvermaken Groningen Gronings Ontzet

Het bestuur van Vereeniging voor Volksvermaken

Reactie horeca

“Zij organiseren niets meer. Komt waarschijnlijk omdat ze er geen zin in hebben zo na Noorderzon.” Dat is een beetje preken voor eigen parochie van Harry. Verschillende tenten hebben hun best gedaan om er iets van te maken. Die hebben geïnvesteerd in bands, buitentapjes en meer van dat. Maar helaas: geen drukte. Komt omdat er geen grote publiekstrekkers zijn. Wel taptoe, niet een vette band of dj op de Grote Markt of Vismarkt. Maar dat hoeft volgens Harry niet. “Er is bijna elke week een dj, wij zorgen voor meer diversiteit.”

Terwijl de horeca juist zit te wachten op een organisatie van Gronings Ontzet dat niet alleen een feestje voor de elite organiseert, maar die inzet op de massa. Dat was vorig jaar al reden voor een grote horecapartij in Groningen om de handen van Gronings Ontzet af te trekken. “Met dit bestuur van de Vereeniging voor Volksvermaken wordt het nooit wat. Zo zijn we niet blij met de kermis op de Grote Markt. Daardoor kunnen wij niets meer organiseren en twintig dagen kermis voor de stad is wel een beetje veel, niet waar?”

Van volksfeest naar elitefeest

Vanwege deze redenen zet de horecagrootmacht vol in op Groninginnedag. “Daar kunnen we zonder beperkingen echt iets neerzetten voor de hele stad.” De eerste editie van Groninginnedag was nog niet optimaal, maar er is in ieder geval ruimte voor verbetering en aandacht voor de grootste groep inwoners van de stad: jongeren. Terwijl Gronings Ontzet alleen maar minder wordt. “Met de vereeniging lukt dat niet,” zegt de woordvoerder van de horecapartij. Als we de voorzitter confronteren met de opvatting van jongeren en belangrijke horeca in de stad, wordt hij narrig.

Het telefoongesprek wordt zelfs abrupt beëindigd. Niet heel erg. We komen er toch niet uit. Volgens de organisatie was het een volksfeest voor iedereen. Volgens ons is het van een waar volksfeest afgegleden tot een fuifje voor de elite, kortpittigen en vijftigplussers. Niet erg, zeker niet als dat de bedoeling is, maar het is volgens Harry juist ook de insteek om jongeren te betrekken en dat is zelfs gelukt. Jammer dan voor die 50.000 jongeren in de stad die niet van taptoe en ringsteken houden. Jullie begrijpen niet wat feestvieren is.

Fesitivalkaart Groningen

Koningsnacht 2015 – zo kan het ook

Psst, hier meer afleiding: