Hoe word je een echte Groninger? Tips en feitjes voor nieuwkomers

Een lading nieuwe Groningers dendert als een tsunami door de straten. Welkom in Stad. Om je op weg te helpen, een aantal feitjes en tips. Zodat je snel weet hoe deze toko draait.

Om te beginnen: welkom en gefeliciteerd, je hebt gekozen voor de leukste studentenstad van Nederland. Komt een mooie tijd aan, dat is zeker. Om je een beetje op weg te helpen, hebben we wat tips en feitjes verzameld. Soort spoedcursus Stad.

Stad

Groningen staat in de wijde omtrek bekend als Stad. En de inwoners als Stadjers. Al sinds de middeleeuwen gaat iedereen boven de grens Emmen-Zwolle-Den Helder ‘eem naar Stad’, als ze bedoelen dat ze een middagje naar 050 gaan. Komt omdat Stad de enige stad is in heel Noord Nederland die enige betekenis en grootstedelijke allures heeft.

Ziekenhuizen, universiteit, hogescholen, voetbal op subtop Eredivisie-niveau, de beste en grootste basketbalclub van Nederland, heel veel musea, cultuur, eettentjes, winkeltjes, terrasjes, ach, alles wat een metropool moet bieden, biedt Groningen. Maar dan in kleine kring. Allemaal geconcentreerd binnen de diepenring.

Diep

Groningen

Over de diepenring gesproken. Dat is ook typisch Gronings. Een gracht wordt hier niet een gracht genoemd, maar een diep. Vroeger waren er veel meer grachten en havens dan tegenwoordig. Alle straten die eindigen op ‘diep’ waren ooit een gracht. Damsterdiep, Zuiderdiep, Boterdiep, Kattendiep, enzodiep, enzodiep.

Vroeger had je zelfs eb en vloed in Groningen. Dat kun je her en der bij wat oude kades nog zien aan de oude waterstand. En het is de reden waarom er een Hoge en Lage der A is (een van de mooiste stukjes Groningen overigens). Bij vloed werd gelost en geladen aan het Hoge der A, bij eb aan het Lage der A.

Moi

Over rare taaldingen geschreven: we zeggen Moi in plaats van Hoi. Wen er maar aan. Zeg het zo laag mogelijk qua toon om over te komen als een echte Stadjer. Werkt het beste. Zeg ook ‘ja’ achter elke zin. Met een lange aaaa. “Lekker duidelijk, jaaaaaaaa. Toch. Of niet tan?”

Is puur Gronings dialect. De stad wordt steeds internationaler, toch hoor je nog zat mens’n die lekker knauwen. Beetje kneuterig voor de buitenstaander, maar het heeft zo z’n charme. En woon je hier lang genoeg, begin je er zelf ook mee. Waist ja wel, jaaaaa!

Bernardus

Wat Stad karakter geeft, zijn de vele interessante, kleurrijke figuren. Zo heb je Bernardus: “Heb je al gegeten? Nee? Smakelijk eten hè! Goedenavond! Niet teveel zuipen jongens!” Probeer maar eens het laatste woord te hebben. Lukt niet. Je hoort zijn stem nog galmen als de vrolijke verschijning al achter de horizon verdwenen is. “EET SMAKELIJK!”

Frans op zijn schootmobiel

Frans Groningen scootmobiel belletjes

Een andere, noemenswaardige excentriekeling is Frans. Rijdt rond in zijn scootmobiel, versierd met bloemetjes, dikke boombox, bellenblaas en lichtjes. Frans is zichzelf en daarom anders dan anderen. Koester hem, dans op zijn muziek, maak een praatje en rook een jointje met hem. Genieten. Meer lezen over Frans doe je hier.

Vier fietsen per jaar

Meer fietsen dan volk hier en de hele stad is erop aangepast. Zorg dus zo spoedig mogelijk voor een betrouwbare tweewieler, het liefst met zadel, dat fietst prettig. Maar geef niet teveel uit, want er wordt wat afgejat hier. Zat mensen die er vier per jaar moeten aanschaffen, wat best wel frustrerend is.

Erg verleidelijk om een van de daklozen een tientje te betalen voor een dertigstehands exemplaar, maar zo hou je wel de cyclus in stand. Volgende keer kiert hij jouw fiets en verpatst ‘ie hem voor wat knaken aan een ander. Wat kan helpen is deze tip van een ex-fietsendief.

Jungle

Wanneer je dan je aangeschafte ros bestijgt, is het wennen hier in Stad. Op meerdere plekken springen de lichten tegelijk op groen. Wat volgt, is chaos! Gevaar! Survival of the fittest! Zou je denken, maar is niet zo. t’ Regelt zichzelf wel. Beetje opletten en nadenken, dan komt het helemaal goud.

En oh ja, we hebben wat nieuws: shared space. Aan het begin en eind van de Folkingestraat bijvoorbeeld, delen fietsers en voetgangers de weg. Ook hier wordt er van je verwacht je harses te gebruiken. Moet lukken, toch?

d’Olle Grieze

Werd vroeger misschien wel De Jonge Brunette genoemd, maar staat nu toch echt bekend als Oude Grijze. De Martinitoren is 96 meter hoog, komt uit de 13e eeuw, prijkt boven alles en iedereen uit en siert het hart van de stad.
Het gebouw is zo kenmerkend dat Stadjers massaal hun trots ontlenen aan de toren.

Haar beklimmen is een aanrader. Het uitzicht op Stad en Ommeland (zo heet de provincie hier) is fenomenaal. Met mooi weer kun je Schiermonnikoog zien liggen. Maar doe dat vooral niet met een kater. Dan is het een ware helletocht met duizenden gladde stenen en nauwe gangetjes.  En we houden die ouwe graag een beetje schoon.

Hasret


Bij eindeloos feesten – jeeeej geen sluitingstijden – hoort eindeloos vreten. Hasret is in deze de absolute trendsetter, want een van de grondleggers van kebab in Groningen. Beroemd en berucht, want elke katerige ochtend zweer je dat je nooit meer dat broodje bikt, maar je trapt er elke keer weer in. Komt ook omdat ze in bijna elke straat zitten.

Overigens struikel je tegenwoordig over de nachtrestaurantjes. Paps en mams hoeven zich niet druk te maken: honger zul je niet lijden. Het is overigens niet heel verstandig om bij het gros van de nachtrestaurantjes overdag een keer je propedeuse te vieren met familie. Kom je erachter wat alcohol doet met je beoordelingsvermogen.

Goede *hik morgen

De collegezaal lijkt soms op een bowlingbaan, zoveel kegels van de nog halfdronken studenten die knikkebollend een verwoed schoonheidsslaapje doen. Slachtoffers van het gebrek aan sluitingstijden, kan niet missen. Overkomt iedereen wel eens, want de roes van de kroeg is hypnotiserend en doet je horloge vergeten.

Eierbal


Woon je in Grunn, dan eet je een eierbal. Hoort erbij. De ultieme Groningse oersnack is een soort kroket met gekookt ei. Beetje vreemd, maar wel lekker. Is zelfs cultureel erfgoed en geniet een bijna legendarische status hier in Stad. Je haalt de eierbal bij vrijwel elke snackbar, maar die van Friet van Piet, De Paardeschuur en Cafetaria Koning schijnen toch echt het allerlekkerst te zijn.

Koeriers

Waarschuwing: wonen in Groningen vergroot de kans op extreme luiheid. Alle koeriersdiensten maken van je studententijd een luizenleventje. Meerdere lachgaskoerier, bierkoeriers, sushi aan huis en zo’n beetje elk gerecht op commando voor je deur. Zijn ook restaurants die niet bezorgen, maar wacht, daar heb je Fooddrop voor. Super chill en erg handig.

Mystery Baby

Mystery Baby

Het hoofd van een klein, koddig ventje op een sticker. De Mystery Baby duikt overal ter wereld op, maar vindt zijn oorsprong hier in Stad. Het begon met een paar duizend, maar loopt inmiddels loopt het volledig uit de klauwen. Erg vermakelijk.

Maar wie is het? En waarom?! Van openbaar toilet en verkeersbord, tot studentenkamer en muurschildering, hij is o-ve-ral. Gaan we niet teveel over vertellen, want best leuk, zo’n mysterie. Toch heeeel nieuwsgierig? Lees hier meer, of check de onderstaande minidocu over de baby.

Dit is slechts het begin, maar hopelijk heb je er wat aan. Zelf andere, misschien zelfs betere tips en feitjes over Stad? Drop ze vooral in de comments op Facebook of hieronder het artikel.

Foto van Bernardus is van Joram Krol.

Ga het gesprek aan ( comments)