Huurcommissie: Tientallen huurders van Pronkjewail betalen 100 tot 200 euro per maand te veel. Energie-index klopt niet

Het bewuste Trompsingel-complex

Hoe zuiniger de woning, des te lager de energie-index en hoe meer huur de verhuurder wettelijk volgens het puntensysteem mag vragen. Van 22 woningen van Pronkjewail (een van de grootste verhuurders in Stad) aan de Trompsingel zegt de Huurcommissie: de index klopt niet, huurders betalen tot 200 euro per maand te veel. In totaal zitten in dat pand 124 vergelijkbare appartementen. En er liggen nog honderden andere verdachte wonings van Pronkjewail onder de Huurcommissie-hamer.

In 2016 koopt Pronkjewail het oude ANWB-kantoorpand aan de Trompsingel, aan de rand van het centrum in Groningen. De investeerder maakt 124 appartementen in het pand en gooit ze in de verhuur voor een fors bedrag. Die hoge huurprijs rust mede op de energiezuinige status van de woningen, de zogeheten energie-indexen. Die indexen worden door een onafhankelijk inspecteur onderzocht en afgevinkt in het online register (EP-online.nl), waar iedereen blindelings op leunt. In dit geval is dat in 2018 door Frans Meijer gedaan, die in die periode vele klussen doet voor Pronkjewail. De index die Frans afgeeft is 0,59 (afgerond 0,6). Daarmee zijn de wonings op papier erg energiezuinig, goed voor label A++.

Trompsingel

Het complex komt onder onze aandacht in 2019. Een jaar eerder schrijven we dat er gesjoemeld wordt met energie-indexen bij een ander pand in Grunn, van een andere verhuurder. De rechtszaak daarover wordt gewonnen en snel wordt duidelijk dat veel meer energie-indexen in Groningen niet kunnen kloppen. Waaronder mogelijk die van 124 woningen aan de Trompsingel. Daar hebben we in samenwerking met juridisch adviesbureau Robin Hood en Frently een inspecteur naartoe gestuurd en die ontdekt dat de afgegeven labels in praktijk geen A++ maar D/E/F zijn. Al met al goed voor een verschil van zo’n 150/200 euro per maand ten gunste van de verhuurder, schatten de juridische adviseurs in. Vanaf dat moment rolt het balletje en na drie jaar tuimelen heeft de Huurcommissie vorige week de bindende uitspraak gedaan.

Het proces wordt 2,5 jaar geleden in gang gezet door tientallen huurders van de Trompsingel die naar de Huurcommissie stappen. Samen met juridische bureaus Frently en Huurdokters hebben zij met een inspecteur zelf opnieuw onderzoek gedaan naar de energie-indexen. De uitkomsten daarvan komen overeen met de uitkomsten van ons onderzoek en worden tijdens de zitting voorgelegd aan de Huurcommissie. Die stelt na bestudering dat er voldoende reden is om aan te nemen dat de indexen inderdaad niet kloppen en zet daarom zelf een onafhankelijk onderzoek op. Halverwege mei worden de uitkomsten daarvan gedeeld met huurders en verhuurder: de indexen kloppen voor geen meter.

Huurcommissie: geen label A++, maar D

Twee maanden later, op 27 juli om exact te zijn, volgt de definitieve uitspraak. De energie-index is niet 0,6, maar 1,87. Daarmee zakt het label van A++ naar D en dat heeft verregaande gevolgen. De index van 0,6 is goed voor 40 punten in het puntenstelsel waarop de wettelijke huurprijs rust. Voor de 1,87-index staan maar 11 punten. Dat levert een forse huurverlaging op. Zo gaat in één geval de huur van 692,15 naar 550,50 euro per maand. Bij een andere woning gaat die van 636 naar 469,32 euro. Een behoorlijk bedrag waar de bewoners met terugwerkende kracht voor gecompenseerd dienen te worden. Die termijn gaat in op het moment dat ze het juridisch aanhangig hebben gemaakt, zo’n 2,5 jaar geleden.

Met de uitkomsten van het onderzoek en de straffe uitspraak van de Huurcommissie zijn we naar Pronkjewail gestapt. Waar we voorheen met Edward Wielens moesten dealen, wordt ons nu gevraagd contact op te nemen met bestuurder Harry Kuiper. De eerste afspraak wordt gemaakt voor dinsdag 5 juli naar aanleiding van uitkomsten van het onafhankelijke onderzoek van de Huurcommissie, de bindende uitspraak met forse huurverlagingen ligt er dan nog niet. De kop koffie met Harry is een dag na de zitting met de aanslagplegers op mijn persoontje. Die zitting hakt er dermate in dat ik dinsdag mijn agenda vrijmaak om eem tot rust te komen. Dus app ik Harry om de afspraak te verzetten.

Bijzonder app-gesprek

Daarop reageert de Pronkjewail-bestuurder (“sinds 5 juli alleen nog investeerder”) als volgt: “Begrijp ik. Kloten allemaal. Gaat ons net zo als onze kinderen worden aangesproken op basis van jouw artikelen. Doen we het na mijn vakantie.” Daar ga ik mee akkoord en zeg: “De vergelijking tussen een feitelijk artikel en een aanslag op mijn leven vind ik wrang en veelzeggend.” Harry: “Dat is juist het punt. Feiten, veronderstellingen, beschuldigingen. We leven in een rechtsstaat! Jij spreekt over zwendel en “het gevang”. Dat is toch ook opruiend en aanzetten tot… In NL hebben we rechters om te beoordelen of je schuldig bent of niet. Journalisten doen aan waarheidsvinding in onze vrije samenleving en dienen niet op de stoel van de rechter te gaan zitten, maar dat doe jij wel!”

Dat behoeft enige toelichting. De term zwendel komt uit dit artikel uit december 2021. In dat stuk wordt uitgelegd dat de Huurcommissie de energie-indexen niet vertrouwt en eigen onderzoek inlast. De afwijkende indexen worden in de publicatie getypeerd als ‘mogelijke zwendel’. En dat is ook wat het is. De indexen kloppen niet, daardoor betalen huurders veel te veel huur elke maand en dat geld rolt naar de eigenaar: Pronkjewail, waar Harry destijds bestuurder van is. Dat riekt naar zwendel.

In 2016 kondigt Aalbers Installatietechniek de klus aan de Trompsingel aan. Met als opdrachtgever: Pronkjewail

Er staat in uiterste geval gevangenisstraf op

In het artikel van mei dit jaar, waarin duidelijk wordt dat uit het eigen onderzoek van de Huurcommissie ook hoge afwijkingen naar voren komen, wordt inderdaad ‘het gevang’ genoemd. Als stukje duiding naar de lezers toe om aan te geven hoe zwaar dit weegt volgens het wetboek. Want frauderen met energie-indexen is een economisch delict, valt onder het strafrecht en daar staat in het uiterste geval een gevangenisstraf op. Is niet opruiend bedoeld. Zeker niet met de intentie dat de kinderen van Pronkjewail worden aangesproken, maar het is wel wat het is. Don’t shoot the messenger.

Enfin, met die voorgeschiedenis begint het gesprek niet op de allervriendelijkste wijze. Hoeft ook niet. Gaat om wederhoor en dat heeft Harry. De oud-bestuurder geeft aan dat Pronkjewail overweegt naar de rechter te stappen om de uitspraak van de Huurcommissie voor te leggen. Volgens Harry is het namelijk niet de schuld van Pronkjewail. De investeringsmaatschappij heeft een aannemer (Geveke Bouw) aan het werk gezet die de brut zou ombatterijen naar label A++woningen en de aannemer zou dat vervolgens weer aftikken met de onafhankelijke energie-index-inspecteur Frans Meijer, aldus Harry.

Reactie van Frans, de inspecteur

Helaas krijgen we Frans al tijden niet meer te pakken. Dat lukt in juni 2021 voor het laatst. Het gesprek gaat over de complexen aan Damsport en Steenhouwerskade van Pronkjewail waar ook verdacht lage indexen voor geregistreerd zijn (daarover later meer). Frans zegt over die panden dat Bert Lokken de opdrachtgever was. Bert weet op dat moment echter zeker dat dat niet zo is: “Ik ken Frans niet eens. Wij hebben de verbouwing uitbesteed aan Geveke met de opdracht dat we een A-label wilde hebben. In die hoedanigheid is het opgeleverd, inclusief de officiële lage energie-index. Dat hebben wij zelf niet dubbel gecontroleerd, omdat we ervan uitgaan dat wat aangemeld is in het register klopt.”

Dat is een gek en bekend verhaal. Want officieel kan alleen de pandeigenaar opdracht geven tot het registreren van het label via gecertificeerde inspecteur, meldt Yoeri Delfstra van Robin Hood. Dat lijkt dan ook te zijn gebeurd bij zowel Damsport als Steenhouwerskade. Op de originele opnameformulieren van de inspecteur staan namelijk Vastgoed Groningen en VOL Vastgoed vermeld als opdrachtgever. Beide bedrijven zijn eigendom van Bert. Om het nog opmerkelijker te maken: diezelfde Bert heeft Trompsingel van de ANWB gekocht en in 2016 verpatst aan Pronkjewail, waar hij zelf ook investeerder van is.

Pronkjewail wil openheid

De grootste pijn zit wat Harry, oud-bestuurder van Pronkjewal, betreft echter niet per se in wie nou opdrachtgever was voor de inspectie destijds, maar in het onderzoek dat de Huurcommissie heeft laten uitvoeren. Dat is volgens hem niet destructief (grondig genoeg – red.) gebeurd. En de onderliggende uitkomsten zijn niet gedeeld met Pronkjewail. “We willen weten waar de Huurcommissie zich op baseert. Daarom hebben we ze al meermalen aangeschreven die documenten met ons te delen. Op die verzoeken wordt niet gereageerd dus rest ons niks anders dan naar de rechter te stappen om die informatie boven tafel te krijgen.”

Dat recht heeft Pronkjewail, maar het is wel opmerkelijk. Want volgens de Huurcommissie is het juist de verhuurder die opgevraagde stukken niet wilde overhandigen ondanks aandringen. In de uitspraak van 27 juli wordt daar zelfs bij stilgestaan.

Daarom, aldus de Huurcommissie

“Op 18 mei 2022 zijn partijen in de gelegenheid gesteld om op het rapport van onderzoek te reageren. Verhuurder diende op 25 mei 2022 een brief in, waarin deze onder andere vraagt naar de informatie die als onderlegger voor het rapport heeft gediend en stelt dat er geen destructief onderzoek zou zijn uitgevoerd. De commissie wijst verhuurder erop dat de Huurcommissie in haar bericht van 20 december 2021 al aangegeven heeft dat het verstrekken van de juiste en volledige informatie voor het onderzoek de verantwoordelijkheid van de verhuurder is.”

Het gaat om de woningen boven en naast restaurant YammY aan de Trompsingel

“Dat betekent dat de verhuurder bekend is met de door het onderzoeksbureau gebruikte informatie, temeer nu zij c.q. haar gemachtigde aanwezig is geweest bij het onderzoek ter plaatse. Voor zover relevante informatie zou ontbreken, komt dat voor rekening en risico van verhuurder nu die bij verhuurder is opgevraagd. De commissie is voorts gebleken dat bij het onderzoek ter plaatse wel destructief onderzoek is uitgevoerd, onder meer door het boren van een gat in twee gevelpanelen en het maken van een insnijding in een plat dak om de dikte van de isolatie te kunnen bepalen. De commissie gaat daarom uit van de juistheid van het rapport van onderzoek zoals dat door de onafhankelijk onderzoeker is aangeleverd en één op één met partijen is gedeeld.”

Beerput

Succes met bij de rechtbank dus. Nog meer succes omdat dit nog maar het topje van de ijsberg lijkt te zijn. Ook de grote appartementencomplexen van Pronkjewail aan de Steenhouwerskade en Damsport liggen bij de Huurcommissie. Want ook daar zijn de energie-indexen verdacht. Zo betalen de huurders van Steenhouwerskade voor ongeveer 1400 zonnepanelen op het dak, die de woning erg energiezuinig maken. Maar die liggen er niet.

Bij Damsport spelen vergelijkbare issues. In totaal gaat het samen op die twee locaties om een kleine 400 woningen waarvan enkele tientallen huurders het aanhangig hebben gemaakt bij de Huurcommissie. Tijdens de zittingen hebben zij dermate aangetoond dat de indexen niet kunnen kloppen, dat de Huurcommissie ook bij deze panden een eigen onderzoek inlast. Die zijn nu gaande.

Gaat om veel geld, heel veel geld

Al met al gaat het dus om ongeveer 500 verdachte woningen waarvan bij 22 nu is aangetoond dat de energie-index niet klopt. Dat scheelt per maand, volgens de uitspraak van de Huurcommissie, tussen 100 en 200 euro. Laten we uitgaan van gemiddeld 150 euro. Dat keer 500 wonings is elke maand zo’n 75.000 euro te veel huur. Komt neer op 900.000 euro per jaar en dat gaat al jaren zo. Miljoenen dus. Als dit klopt, waar het alle schijn van heeft. Vele miljoenen zelfs.

En dan gaat het alleen nog maar over drie grote complexen, die wij onder de loep hebben genomen en die nu bij de Huurcommissie liggen. In de portefeuille van Pronkjewail zitten nog veel meer huizen, 1500 in totaal volgens Harry, waarvan vele een verdacht lage index hebben. Labels waarvan de bewoners op voorhand zeggen: “Kan niet kloppen, we moeten stoken als een malle en dan label A? Hoe dan?” Met deze uitspraak van de Huurcommissie in de hand hebben al die huurders een goede reden om ook achter de te hoge huur aan te gaan. Kan al snel een mooie vakantie opleveren. Maar, zo waarschuwt Denise van Frently: “Iedereen moet daar wel individueel achteraan gaan.”

Harry wil graag positief nieuws

Daar is overigens wel wat geduld voor nodig. Procedures bij de Huurcommissie zijn tijdrovend. En hoewel het een bindende uitspraak is, heeft de verhuurder kans om in beroep te gaan bij de rechter. En daarna volgt eventueel nog een hoger beroep enzovoort. Denise vreest overigens dat daar een bewuste vertragingstactiek achter schuilt. “Veel huurders zijn al weg, die kunnen niet zomaar met terugwerkende geld claimen. Tijdrekken is in het voordeel van Pronkjewail. Hoe langer dit duurt, hoe meer huurders vertrekken.”

Oh ja, tot slot: Harry heeft ook wat aan te merken op de journalistiek in brede zin. Het gaat volgens hem altijd om negatieve zaken die aandacht krijgen. “Nooit lees je een keer dat een vrouw in Finsterwolde van een tweeling is bevallen en dat het goed gaat met hen.” Oftewel Harry wil graag eem kwijt wat Pronkjewail allemaal goed doet. “We hebben woonruimte gerealiseerd voor 1500 huurders in Groningen, voornamelijk jongeren. Dat doen we omdat de overheid en woningcorporaties het laten afweten. Iemand anders moet het dus. En in deze maatschappij is het zo geregeld dat mensen die initiatief nemen, risico lopen, creatief zijn en succes hebben daar in materiële zin vaak voor worden beloond.”

Disclaimer: eind vorig jaar, toen de procedures al liepen, zijn de complexen verkocht aan Veldboom Vastgoed. Voor alleen al Damsport en Steenhouwerskade heeft Veldboom 56 miljoen betaald. Trompsingel is inmiddels in handen van Anders Invest, Veldboom doet het beheer. Een woordvoerder van Veldboom laat in een reactie weten er alles aan te willen doen om de situatie op te lossen voor de huurders.

Dit artikel is tot stand gekomen in samenwerking met Arnoud Bodde van Dagblad van het Noorden. Lees hier het artikel van de krant.

Psst, hier meer afleiding: