In scene gezette reportage over illegaal vuurwerk op RTV Noord: het echte verhaal

RTV Noord heeft geen nepnieuws verspreid over illegaal vuurwerk, wel zijn er fouten gemaakt bij de uitwerking van het onderwerp. Dat stelt de regionale omroep na intern onderzoek. Volgens hoofdredacteur Mischa van de Berg zijn er laakbare keuzes gemaakt, maar is het onderwerp wel zuiver journalistiek uitgevoerd.

Dat vragen wij ons hier op de redactie ernstig af. Want we weten inmiddels hoe het item, waarin journalist Rob Mulder op pad gaat om illegaal vuurwerk te scoren in Groningen, tot stand is gekomen. In het item is Rob op bezoek bij een handelaar in illegaal vuurwerk. Hij krijgt een Cobra en een Shell in handen gedrukt, maar ziet uiteindelijk af van de koop, omdat het gevaarlijk en strafbaar is.

Vuurwerk inleveren dat niet gekocht is?

Wel laat hij de beelden zien aan Daniël Westra van Westra scooter en vuurwerkhandel. De vuurwerkexpert voorziet de video van commentaren als: “Erg gevaarlijk. En mijn advies: niet doen.” Opmerkelijk is dat de illegale verkoper dezelfde trui aan heeft als de legale verkoper. Komt omdat het in scene is gezet, geeft Westra toe als we hem erover bellen. “Het waren dummy’s en het was toneel.”

Nu zegt RTV Noord in de verklaring dat het wel om echt zwaar illegaal vuurwerk ging en dat Rob Mulder het samen met zijn advocaat heeft ingeleverd bij de politie. Vreemd, want in de uitzending zegt dezelfde Rob dat hij het niet gekocht heeft en in de video geeft hij het illegale vuurwerk terug aan de handelaar. Reden om weer te bellen met Westra, met de vraag: “Wat is er nou gebeurd?”

Reclamefilmpje

Westra: “Rob wilde, om wat reclame voor ons te maken, bij ons in de zaak filmen dat hij vuurwerk koopt, voor een item op Noord en op zijn eigen Facebookpagina. In ruil heeft hij van mij een vuurwerkpakket van 139 euro gekregen. Maar toen Rob binnenkwam, had hij ineens een ander idee. Hij had illegaal vuurwerk bij zich en ik moest de illegale handelaar spelen voor een filmpje.”

Bij RTV Noord in het nieuws komen levert heel wat gratis reclame op en daarom besluit Westra met enige tegenzin, omdat hij voor het blok wordt gezet, mee te werken aan het item. Wel op voorwaarde dat hij anoniem in beeld komt. “Anders zou iedereen denken dat je hier illegaal vuurwerk kunt kopen en gaat onze naam door het slijk.” Dat is niet gelukt. Door een blunder in de montage is de trui van Westra te zien.

Halve rectificatie

“Toen jullie erachter kwamen, heb ik Rob direct gebeld en gezegd dat hij het moest rectificeren en moest inleveren bij de politie,” zegt Westra. Inleveren heeft hij gedaan, rectificeren slechts een beetje. Wie de verklaring op Noord leest, krijgt nog meer de indruk dat het illegale vuurwerk bij Westra is gekocht. Daar baalt de winkelier van. “Rob zou langskomen voor een leuk filmpje en nu heb ik deze ellende.”

Screenshot van Rob zijn Facebookpagina

Contact met de hoofdredacteur van RTV Noord leert dat ze met de situatie in de maag zitten. “We hadden in de uitzending moeten melden dat de koop geënsceneerd was. Dat hebben we niet gedaan en dat is journalistiek laakbaar.” De redactionele hoofdbaas weet dan nog niet dat Rob een vuurwerkpakket in ruil heeft gekregen van Westra, daar verrassen we hem mee en daar belt hij even later over terug.

Extern onderzoek

“Westra bevestigt ons ook dat hij Rob in ruil voor wat reclame een vuurwerkpakket ter waarde van 139 euro heeft gegeven. We moeten hier nog met Rob over praten, dus het is onder enig voorbehoud, maar als dit klopt, kunnen we denk ik niet met elkaar verder.” Een half uur later belt hij weer: “Naar aanleiding van jullie bevindingen laten we het alsnog extern onderzoeken. Het gaat nu om onze betrouwbaarheid.”

Een toneelstukje in elkaar flansen en brengen als echt nieuws is not done. Reclame maken voor een bedrijf via RTV Noord en daar zelf als journalist ‘rijker’ van worden is nog meer not done. Helaas wil Rob zelf nog niet reageren, ondanks meerdere appjes en telefoontjes blijft het stil. Jammer, want Rob zei naar aanleiding van een eerdere tweet tegen ons: “Bellen als er wat is, dan hebben we het erover. Ik wil over alles uitleg geven.”

Niet eerste keer

Die tweet ging over de bangalijst van Vindicat die Rob behandelde in Noord Nieuws. Toen wij de bangalijst van Vindicat onthulden, zei Rob in de uitzending bij RTV Noord: “Er gaat een lijst rond waarin beschrijvingen staan hoe eerstejaars van Vindicat in bed zijn.” Dat nieuws is zo letterlijk overgenomen door landelijke media. Opmerkelijk, want in het boekwerk dat wij in bezit hadden stonden geen sekservaringen beschreven.

Daarmee geconfronteerd zei Rob destijds: “Die informatie had ik van Vindicat gekregen.” Navraag bij Vindicat leerde dat Rob het had verzonnen. Niemand van de vereniging had tegen Rob gezegd dat het om sekservaringen ging. Erg spijtig, want op de bangalijst staan is al erg genoeg. Door de opmerking van Rob kregen de meiden nog een trap na. Binnen de maand dat ze in Groningen waren, hadden ze al geneukt.

Vindicat baalde enorm van de uitspraak van Rob in Noord Nieuws. De bangalijst an sich was al verschrikkelijk voor de meiden, het stempel ‘slet’, dat ze onterecht via RTV Noord kregen, maakte alles nog veel erger. Daarover hebben we toen niet geschreven, omdat er al zoveel werd gezegd over de bangalijst. Maar met deze nieuwe gate is het wel alsnog het vermelden waard.

Update:

RTV Noord heeft een tweede verklaring online gezet met daarin de aankondiging dat ze het extern laten onderzoeken omdat de journalistieke betrouwbaarheid op het spel staat. Op Radio Noord geeft de hoofdredacteur verdere toelichting.

Tot slot: de regionale omroep schrijft in de eerste verklaring dat andere media suggereren dat het om dummy’s gaat. Die suggestie werd in eerste instantie bevestigd door Westra – “Ik wilde Rob in bescherming nemen” – en door Richard Klunder, eindredacteur van RTV Noord.

Ga het gesprek aan ( comments)