Opinie | Miljoenen voor ‘makers van cultuur’ belanden vooral bij grote spelers als Oosterpoort: ook tonnen aan gemeenschapsgeld naar Horeca BV

Oosterpoort

Het gaat niet goed met de cultuursector. Dat zal voor niemand een verrassing zijn. Een ramp voor een stad als Groningen. Een plek waar de kleine podia het al langer moeilijk hebben. De grote instellingen slokken namelijk bijna alle beschikbare miljoenen op en de kans op een nieuwe Kraantje Pappie neemt daarmee af. Want de Groningse hiphopheld verkoopt de zalen nu dan wel binnen twee minuten uit, ook hij begon ergens. Tijd dus om de noodklok te luiden, ingegeven door de coronacrisis nog een beetje harder.

Is de huidige crisis ongelooflijk heftig voor SPOT (Oosterpoort/Stadsschouwburg) en Forum Groningen? Yup. Maar zij zijn niet alles wat Groningen aan cultuur te bieden heeft. Wij zijn Groningen omdat wij uniek zijn. Door onze ligging, de vrije geesten, de Groninger nacht zonder sluitingstijden. De podia, de waanzinnige nacht- en undergroundcultuur en de vele kunstenaars. Juist midden in deze crisis zijn het de mensen en platforms die hier achter zitten die ondersteund moeten worden.

Verleden tijd

Deze week overlegt de gemeenteraad over de verdeling van het geld voor de cultuursector, uitgesplitst in twee plannen. Een sociaal steunpakket voor de cultuursector en een extra impuls in de richting van de Oosterpoort. Hoogste tijd dus om daar eens kritisch naar te kijken. Want hoe roepen we de verschraling van de cultuursector een halt toe? Komt onze gemeenteraad en cultuurwethouder Paul de Rook op voor de makers van cultuur? Want geld bedoeld voor makers moet ook naar de makers. De afgelopen periode zagen we helaas al een aantal culturele spots verdwijnen. De Benzinebar, Platformtheater, Lola en ook een deel van Huis de Beurs zijn voorgoed verleden tijd. Eerder zagen we al voor Stad bepalende plekken als Jazzcafé De Spieghel en de Crowbar sneuvelen. Deze ‘markt’ is jarenlang niet ondersteund door de cultuurafdeling omdat dit werd afgedaan als horeca. En horeca moet zich zelf maar redden, was het bekrompen verhaal. Want juist de underground en talent wordt op dit soort plekken vaak geboren.

Eenheidsworst

Het verdwijnen van deze epische plekken is mede het gevolg van beleid. Beleid dat afgebakend is en vooral oog heeft voor de grote spelers. Diversiteit ging en gaat verloren en het culturele aanbod in Groningen wordt steeds meer een eenheidsworst. De begroting zou dan ook veel meer gericht moeten zijn op een breder spectrum. De culturele basisinfrastructuur van de gemeente ontving vorig jaar al een dikke financiële injectie van anderhalf miljoen euro terwijl de grootste groep makers (60% volgens de gemeente) het zonder regelingen moest doen. Juist bij deze mensen is nu het vet van de botten. Terwijl dit juist de groep is die het meeste toevoegt aan de Groninger cultuur.

Eigen cultuurnota

Een evenredige verdeling van de 3,6 miljoen euro uit Den Haag, bedoeld voor de makers van cultuur, is ver te zoeken in de huidige begroting. Wie zijn de makers van cultuur? Dan zijn álle makers in de gemeente Groningen. In deze begroting komen die te mager aan bod. Dit gaat op korte en lange termijn schade opleveren bij de vele zelfstandig culturele ondernemers, bedrijven, stichtingen en verenigingen. Echter gaat een groot deel van het geld naar de eigen cultuurnota van de gemeente. Door de coronamaatregelen is alles veranderd en dus is een herziening daarvan noodzakelijk. Nu krijgt cultuur dat al goed ondersteund wordt door de gemeente, onrealistisch veel geld. Gevolg is een verdere cultuurverschraling en monocultuur. En ook vreemd: het Stadhuis gaat het geld dat naar de makers gaat zelf verdelen. Waarom doet de Kunstraad dit niet? Sinds wanneer bepaalt het Stadhuis wat Kunst is of niet?

Hamerstuk

We schermen altijd met ons cultuuraanbod. Het nachtleven. De podia. Het cultuurtalent. En terecht. Het kan in Groningen. Waar we een eigen cultuur hebben. Waar we trots zijn, maar niet arrogant. Maar ook de plaats waar politiek oneerlijke beslissingen genomen worden. De gelden zullen eerlijker verdeeld moeten worden en dat betekent wellicht dat er gesneden dient te worden in de basisinfrastructuur. Eerder deze maand meldde RTV Noord nog dat 122 kunstenaars uit Groningen een eigen zienswijze indienden omdat ze het totaal niet eens waren met de fooi in hun richting. Het is de vraag of de wethouder er überhaupt een blik op heeft geworpen.

Horeca B.V.

Om te illustreren welke haken en ogen er zitten aan de werkwijze van de gemeente pakken we het sociaal steunpakket, waar het geld voor de make-over van de Oosterpoort vandaan komt, er even bij. Je weet wel, het gebouw dat naar alle waarschijnlijkheid in de komende tien jaar gesloopt en/of gesloten zal worden. Er komt in 2030 namelijk een nieuwe Oosterpoort even ten zuiden van het Hoofdstation. Gaat iets van een half miljard kosten omstreeks 2030. Maar nu gaat er nog even een dik half miljoen euro gaat naar de Oosterpoort. Niet voor toffe nieuwe producties en theatermakers, maar naar een nieuwe entree en investeringen in de Horeca B.V. Zo is er 175.000 euro gereserveerd voor haakjes en kluisjes. 75.000 euro voor weer een nieuwe balie. Maar het meest schokkende is bijna 300.000 euro voor het uitrollen van een streetfoodconcept en ander horeca-pimpwerk. Ergste aan dit verhaal is wellicht nog wel dat de begroting al klaar lag als hamerstuk. Op het laatste moment heeft 100%  Groningen vraagtekens gezet en vindt de tweemansfractie dat de raad eens heel kritisch moet kijken naar deze ongepaste facelift van de entree van de Oosterpoort.

Scheve gezichten

Laat dit alles even op je inwerken. Je gaat om 20:15 naar Kraantje of voor mijn part een concert van het NNO. Dan wil je een goed glas wijn of een fijne koude klets bier. Maar de Oosterpoort moet ook een walhalla voor fijnproevers zijn. Dit terwijl op een steenworp afstand de meest waanzinnig goede eetgelegenheden te vinden zijn. De gemeente kiest er echter voor tonnen aan gemeenschapsgeld in de Horeca B.V. van de Oosterpoort te pompen. Leg dat maar eens uit aan soortgelijke Bv’s die knock out op de grond liggen door de coronacrisis. Verspilling van kapitaal, oneerlijke concurrentie en scheve gezichten zijn het gevolg. En dat voor een Oosterpoort dat binnen het decennium nog tegen de vlakte gaat. Wat waren alle makers blij geweest met dit geld.

Eerlijker

Groningers klagen over veel zaken, maar over ‘onze’ Oosterpoort juist niet. Beide zalen zijn zeer geliefd en ook de horeca draait prima. Soms moet je even wachten op je pot pils, maar dat is in de Euroborg of op een drukke avond in de Peperstraat niet anders. De gemeente ziet verdienkansen. De kritische lezer van de plannen vooral risicovol investeren. Het moet eerlijker. Het moet breder. Zodat er over een paar jaar ook weer een nieuwe Kraantje Pappie is. Toffe theaterproducties met nieuw jong talent. Snoeiharde gitaren van een jonge talentvolle Groningse band. Deze gemeente en deze wethouder gaan echter voor een afgekalfde Groningse monocultuur. Dat willen we niet zijn. Maar worden we met deze bekrompen visie wel gemaakt.

Psst, hier meer afleiding: