Opinie | Er kan denk ik een streep door de Lelylijn. Maar hoe erg is dat?

Afbeelding: ANP

De afgelopen anderhalf jaar berichtten wij regelmatig over de Lelylijn. Na de aardbevingsproblematiek is het wellicht het grootste hoofdpijndossier voor Groningen en ‘het Noorden’.

Of het symbolisch is, of treffend, of allebei laat ik aan jou over, maar ik zit momenteel in de trein van Groningen naar Amsterdam. Het is vrijdagmiddag en de dubbeldekker puilt uit. Op de balkons zitten mensen opgevouwen op de trap en in Assen wurmen arme Drenten zich in de tussencoupé, die meer weg heeft van een sauna. En toch vindt je niet snel een grotere voorvechter voor de trein dan bovengetekende.

Treinofiel

Jarenlang werkte ik met heel veel plezier bij NS en verdedigde ik het semioverheidsbedrijf met hand en tand als autobezitters schamper spraken op feestjes. En nog steeds doe ik dat. Zelfs na mijn belevenissen van vorige maand stap ik met een glimlach in de blauwgele proletenrups en laat ik mij door Nederland en ver daarbuiten rijden. Ik ben een treinofiel.

Nu corona (hopelijk voorgoed) voorbij ‘lijkt’ hebben vervoerders de grootste moeite hun materieel en personeel op orde te krijgen. Niet dat voor corona de treinen van en naar Groningen heel veel langer waren overigens. Over de grens is dat niet heel veel beter, voor wie denkt dat het gras ergens anders groener is. Ook in Zwitserland rijdt de trein niet bij een dik pak sneeuw, al mogen we graag anders denken.

Sterker nog: NS doet het zo slecht nog niet. Er is bijna geen land op deze aardkloot waar de frequentie en punctualiteit zo hoog zijn. Er komen prachtige nieuwe intercities aan, met veel aandacht voor reizigers met een beperking, en stations, ook die van Stad, zijn of worden hoogwaardig. Dat is op veel plekken in Duitsland en België wel anders.

Politieke keuze tegen de Lelylijn

Genoeg veren. Soms is het gewoon goed je te realiseren wat we hebben. Maar er is ook genoeg te klagen. Vorig jaar belde ik met NS over de Lelylijn. Een woordvoerder gaf toen te kennen er wel een beetje klaar mee te zijn. ‘Wij gaan niet meer zitten te wachten’, waren de letterlijke woorden. Begrijpelijk. De vervoerder heeft genoeg aan zichzelf en de (na)weeën van de pandemie. Achter de schermen zal het crisis zijn en laten ze zich in Utrecht alsjeblieft bezig houden met hun core business: treintjes rijden.

Dan van Utrecht naar Den Haag. Want daar ligt de sleutel. Al vinden ze zelf van niet. Ze hebben die sleutel namelijk in het geheim in Brussel begraven. Bijna alle partijen spraken zich in verkiezingstijd uit vóór de Lelylijn. Ook die, die in de coalitie zitten. Maar geld vrijmaken weigeren ze vervolgens te doen. Ze hebben de helft begroot en kijken voor de rest naar Europa. En dat is een politieke keuze tegen de Lelylijn. Het riekt niet eens naar kiezersbedrog. Het is het.

Afbeelding: ANP

Alsof je een pizza van twaalf euro bestelt en met zes euro wil betalen. Dan heb je een probleem. Deze regering doet hetzelfde. Zelfs staatssecretaris Vivianne Heijnen is nu zeer sceptisch. We ‘moeten er niet teveel op rekenen’, schreeuwde de Zuid-Limburgse in noordelijke richting. Soortgelijke woorden als die van NS. Laat ik het hier dan maar gewoon callen. De Lelylijn komt er niet. Dat is geen valse scepsis of stemmingmakerij, maar een constatering.

Wisselstoring

Het stemt droevig. Ging Den Haag maar net zo op haar strepen staan als bij het stikstofdossier. Mobiliteit is in een steeds voller wordend Nederland, naast huisvesting, topprioriteit. In de praktijk is het echter een ondergeschoven kindje. Eén ding moet je Heijnen nageven. Ze is tenminste eerlijk. Dat zijn we de laatste jaren niet gewend van het CDA.

‘Je weet nooit hoe een formatie uitpakt, maar het is de inzet van het CDA dat de lijn er moet komen,’ zei toenmalig CDA-lijsttrekker Wopke Hoekstra vorig jaar. Hij stuurde zijn potentiele kiezers daarmee lijnrecht een wisselstoring bij Meppel in. Dat de Lelylijn er niet komt is niet de grootste ramp die Groningers de afgelopen jaren is overkomen.

Geurende worst

Dat het als een heerlijk geurende worst voor onze neuzen is gehangen, eentje waar je net niet bij kan, is wél erg. Het staat symbool voor een groter probleem. Het is maar goed dat de staatssecretaris niet bij een station in de buurt woont. Haar oprijlaan zou anders zo maar eens vol kunnen staan met boze Groningse treinreizigers die woedend met hun ov-chipkaart staan te wapperen.

De drie miljard euro die door dit kabinet is begroot voor de Lelylijn zal binnenkort wel vrijkomen voor wat anders. Vliegveld, Lelystad, de verbreding van de A4 of weet ik wat. Ik stel voor dat iedereen in de drie Noordelijke provincies een jaar lang gratis met de trein mag reizen. Gezellig knauwen onder het genot van een plak Groninger koek op een overvol balkon over de scheuren in onze huizen.

Psst, hier meer afleiding: