Opnieuw Kamervragen over RUG-prof die betrokken is bij paspoorthandel – RUG konkelt

Kochenov, professor aan de RUG, is betrokken bij de paspoorthandel op Malta. Via het eiland worden EU-paspoorten verkocht aan dubieuze Russen, Saoudi’s en Libiërs, bleek uit onderzoek van onder meer Nieuwsuur en Tweede Kamerlid Pieter Omtzicht. Omdat de resultaten van onderzoek van de RUG uitblijven (zouden eerste kwartaal van 2020 publiekelijk wordengemaakt), zijn gister opnieuw vragen aan de minister gesteld.

Omtzicht ontdekte onder andere dat vijf mensen, die onlangs een paspoort op Malta kochten, in de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk gezocht en vervolgd worden en niet voor het jatten van een blikje drinken of vroegtijdig afsteken van vuurwerk. Omtzigt daarover op Radio 1: “Soms voor een boete van meer dan een miljard euro voor economische criminaliteit. Voor dat soort mensen is een Europees paspoort een verzekeringspolis dat ze altijd nog ergens anders naar toe kunnen. Daar is een paspoort niet voor bedoeld.”

RUG-professor belangrijke spil

Verder kwam Nieuwsuur erachter dat de Groningse professor een belangrijke spil is in de door de AIVD fel bekritiseerde paspoorthandel. De hoogleraar Europees Constitutioneel Recht en Burgerschap zou grof betaald krijgen om de Maltese regering van advies te voorzien over de paspoorthandel. Daarnaast is hij voorzitter van de vereniging die de belangen behartigd van bedrijven die verdienen aan de handel in paspoorten. Al in september 2019 kondigde de RUG een extern onderzoek naar Kochenov aan. Maar daarna bleef het verdacht stil.

Rapport eerste kwartaal 2020

Jorien Bakker, woordvoerder van de RUG, zei in januari tegen ons dat het onderzoek naar Kochenov pas in december is gestart – maanden na de schokkende ontboezemingen van Nieuwsuur en Omtzicht. Jorien wist in januari niet hoe lang het onderzoek zou duren en wanneer de uitkomsten bekend zouden worden gemaakt. Maar minister Van Engelshoven (onderwijs) gaf op 21 januari in antwoorden op de Kamervragen aan dat het onderzoek in het eerste kwartaal van 2020 zou worden opgeleverd. En: “De RUG heeft aangegeven dat het rapport van het onderzoek openbaar gemaakt wordt. De verspreiding en mate van openbaarheid is de verantwoordelijkheid van de RUG.”

Inmiddels zijn we dik een maand over deadline en er is nog niks naar buiten gekomen.

Kamervragen in januari

Reden voor Kamerleden Omtzicht, Van der Molen (beiden CDA), Leijten (SP), Verhoeven (D66) en Kuijken (PvdA) om gister opnieuw vragen te stellen aan de minister over dit pijnlijke dossier. In totaal hebben de Kamerleden zeven vragen aan de minister gesteld. Waarvan twee in het oog springen: “Heeft Kochenov tussen september 2019 en nu nog nevenactiviteiten op het gebied van advisering over de verkoop van paspoorten verricht? En zo ja, welke en hoe beoordelen de RUG en U die activiteiten?” En: “Kunt u het rapport dat in het eerste kwartaal zou worden opgeleverd, inclusief de reactie van de onderwijsinspectie aan de Kamer doen toekomen?”

RUG konkelt

Het is nog eem wachten op de reactie van de minister. Maar de woordvoerder van de RUG kan er al wel wat over zeggen: “Dat loopt nog. Het College van Bestuur bestudeert het onderzoeksrapport en neemt eerdaags een besluit.” Dat zou mooi zijn, wel een beetje laat. Maar beter laat dan nooit. Rest alleen nog de vraag of en wanneer de uitkomsten ook publiekelijk worden gemaakt, conform de belofte van de minister in januari. Maar dat is nog allerminst zeker, volgens Jorien: “Dat moeten we nog goed bekijken. Het is een rapport dat in opdracht van de RUG als werkgever is gemaakt over een van onze werknemers, en we zijn wettelijk verplicht de privacy van de medewerker te beschermen.”

Privacy is belangrijk, maar de opstelling van de RUG lijkt in te druisen tegen de Wetenschappelijke Codes, zoals die op 1 januari 2018 opnieuw zijn vastgesteld. Belangrijke principes van de codes zijn: eerlijkheid, zorgvuldigheid, transparantie, onafhankelijkheid en verantwoordelijkheid. Vooral op de punten transparantie en verantwoording lijkt de RUG, mits het rapport niet geopenbaard wordt, steken te laten vallen.

De nieuwe Kamervragen

1- Heeft u kennisgenomen van de uitzendingen van Nieuwsuur van 26 en 27 september 2019 over de verkoop van paspoorten op Malta en de rol van professor Kochenov (Rijksuniversiteit Groningen) hierin en de vele Kamervragen die daarover tot nu toe gesteld zijn?

2- Herinnert u zich dat er onafhankelijk onderzoek zou plaatsvinden in opdracht van de RUG, dat in het eerste kwartaal van 2020 zou zijn afgerond, dat het openbaar gemaakt zou worden, naar de inspectie en u gestuurd zou worden en dat de inspectie er een oordeel over zou geven, dat u aan de Kamer zou doen toekomen?

3- Heeft dhr. Kochenov tussen september 2019 en nu nog nevenactiviteiten op het gebied van de advisering over de verkoop van paspoorten verricht? Zo ja welke zijn dat dan en hoe beoordelen de RUG en u die activiteiten gedurende het onderzoek?

4- Kunt u het rapport, inclusief de reactie van de onderwijsinspectie aan de Kamer doen toekomen?

5- Wat vindt u zelf van de conclusies van het rapport en de acties van de Rijksuniversiteit Groningen?

6- Hoe kan herhaling van een soortgelijke affaire voorkomen worden?

7- Kunt u deze vragen een voor een en binnen twee weken beantwoorden?

Psst, hier meer afleiding: