Overvolle tentamenzalen: groot ongemak bij geneeskunde-studenten en de universiteit

Links: Een bomvolle gang Rechts: Een bomvolle tentamenzaal, waar in tegenstelling tot kleinere zalen nog redelijk afstand gehouden kan worden.

Een ramvolle tentamenzaal terwijl de overheid adviseert zoveel mogelijk thuis te blijven. Het wringt aan alle kanten. Het voelt niet goed en toch is het de dagelijkse praktijk op hogescholen en universiteiten. Zoals bijvoorbeeld bij de voortgangstoets van de faculteit Geneeskunde (Medische Wetenschappen) van de Rijksuniversiteit Groningen (RUG).

“We hadden deze week weer die voortgangstoets,” vertelt een student die anoniem wil blijven. “De RUG weigert de toets online te doen, terwijl de landelijke organisatie wel een online versie had gemaakt.” Gevolg is dat meer dan duizend studenten opgepropt zitten in twee zalen waar de anderhalve meter afstand niet in acht kan worden genomen. Om het extra link te maken: “Er werd benadrukt dat bij ziekte er geen herkansing zou zijn. Gevolg was dat er veel mensen met klachten toch naar het tentamen komen. Je hoorde alleen maar gehoest en gesnotter tijdens de toets.”

Saillant detail is natuurlijk dat het hier om de faculteit Geneeskunde gaat. Een groot aantal studenten loopt al stages of coschappen in Noordelijke gezondheidsinstellingen en ziekenhuizen. “En wij na dat tentamen massaal weer aan de slag om te werken op al die afdelingen,” aldus de student. “Dat is gevaarlijk voor de zorg en gewoon niet oké.  Als je daar dan klachten over indient bij de RUG wordt er helaas niets mee gedaan.”

‘Wat is wijsheid?’

De foto’s geplaatst bij dit artikel laten inderdaad een beeld zien dat haaks staat op de semi-lockdown waar wij momenteel mee te maken hebben. Het is makkelijk om te vervallen in whataboutism en volgens de RUG ligt het ook allemaal net eem anders.

“Het is iedere dag puzzelen en zoeken naar de balans,” verzucht woordvoerder Anja Hulshof van de universiteit. “Ik heb echt serieus begrip voor de studenten die bij jullie hun verhaal doen, maar wij hebben ook te maken met andere factoren. Denk aan de kwaliteit van onderwijs. Iedere dag vragen ook wij ons af wat wijsheid is.”

Kwaliteit van onderwijs

Toch herkent de woordvoerder zich niet helemaal in het beeld dat door de student in dit artikel wordt geschetst. “Wanneer je vanwege corona of coronaklachten een tentamen mist roepen wij studenten op om in gesprek te gaan met hun faculteit. Dan kijken we samen naar een oplossing. Dat dit per faculteit kan verschillen is waar. Maar we kijken echt per geval en situatie naar een optie tot inhalen.”

Waarom dan toch offline toetsen en niet online? Heeft dat te maken met het gebrek aan vertrouwen en de kans op fraude? “Ik zou liever willen stellen dat het te maken heeft met de kwaliteit van onderwijs. Afstand houden is niet mogelijk. Dat hoeft ook niet. Volgens de overheid mag het en daarom bieden we zoveel mogelijk fysiek onderwijs aan. En ja, het is een feit dat bij online tentamens er fraude plaatsvindt. Maar dat is niet onze drijfveer het onderwijs niet online aan te bieden.”

De zegvrouw wijst op de periode dat er volledig online onderwijs was. “Dat heeft ook grote impact gehad. Wetenschappelijk onderwijs is ook ontmoeten en van gedachten wisselen. Dat is wezenlijk onderdeel. Een groot goed. Tijdens de lockdowns hebben we grote groepen studenten gezien die in serieuze mentale problemen kwamen of verwijderd raakten van hun studie. Dat willen we ook niet.”

‘Geen optimale oplossing’

Toch moet ook de RUG erkennen dat de uitzonderingspositie voor het onderwijs raar aanvoelt. “Een optimale oplossing is er niet. We roepen constant op afstand te bewaren. Mondkapjes zijn verplicht, tenzij je aan tafel zit. En ook dan bevelen we ze aan, maar het is niet verplicht. Ik wil me niet achter overheidsbeleid verschuilen, maar we werken binnen die richtlijnen.”

En daar heeft Anja natuurlijk een punt. De RUG doet niets wat van de overheid niet mag. Met meer dan 1000 man in te krappe zaaltjes een tentamen maken? Het mag! Geen afstand houden op scholen? Het mag, want het is, net als in bijvoorbeeld het OV zo goed als onmogelijk.

Toekomst van ons land

Uiteindelijk is het een keuze die de overheid maakt voor ons als samenleving. Fysiek onderwijs is dusdanig belangrijk voor onze studenten en de toekomst van ons land dat dit het laatste is waar aan gesleuteld wordt. De RUG zoekt daarbij de randjes van het toelaatbare op, maar doet niets wat niet mag.

Het stelt ondertussen studenten wel keer op keer voor een groot dilemma. De dokters van de toekomst hebben alles behalve een vlekkeloze aanloop. Je gunt ze een andere studietijd. Aan de ene kant zijn ze de uitverkorenen die de luxe van fysiek onderwijs hebben. En tegelijkertijd zijn ze outlaws en een potentieel gezondheidsrisico voor zichzelf en anderen. Het ongemak is voelbaar en zal voorlopig niet weggenomen worden.

Psst, hier meer afleiding: