Piet van Dijken draaft door: Piet Fransen

Piet Fransen zou deze week 85 jaar zijn geworden. Verdient Piet ook een standbeeld voor de Euroborg? (Foto: ANP)

De eerste officiële voetbalwedstrijd van Piet(je) Fransen was in 1948. Piet was toen 12 jaar. Hij was als jeugdspeler al een begenadigd talent en groeide op bij Velocitas in het Groninger Stadspark. Met B3 van Velo speelde hij tegen Gruno. Het werd 19-0 en Piet maakte er 11. Zijn oom had hem voor elk doelpunt 75 cent beloofd en daarom gaf Piet amper een bal af.

Zijn vader Geert voetbalde ook bij Velocitas, dus was het logisch dat zoonlief in het groenwit zijn kunsten vertoonde. Piet heeft wel eens gezegd dat zijn vader een nog betere voetballer was dan hij. Vader Geert was kolenboer en werd vanwege zijn  loensende oog in de volksmond ‘Schele Geert’ genoemd. Vader Fransen was zo sterk als een beer van al die zakken kolen sjouwen.

Piet heeft nog een zuster en het gezin woonde toentertijd in het Oosterpark aan de Hortensialaan 82, hoekje Oliemuldersweg. Tussen de middag werd er zoals bijna overal in die dagen warm gegeten en toen Piet een gevierd voetballer was geworden slopen er regelmatig fans langs het raam die probeerden een glimp van hun held op te vangen. Voor een ieder die waagde naar binnen te kijken werd de hand opgestoken. Piet Fransen bleef gedurende zijn carrière een jongen van het volk en was wars van kapsones.

Velocitas had nog een groot talent, Bé Kuiper. In 1956 stapte het duo over naar GVAV Rapiditas. Vier jaar daarvoor, in 1952, had Piet Fransen op 16-jarige leeftijd zijn debuut in het eerste van Velo gemaakt. In 1954 kwam het betaalde voetbal van de grond en Piet speelde dus zijn eerste twee seizoenen als betaald voetballer voor Velocitas. Als twintigjarige ging hij naar GVAV. De betaling stelde in die tijd maar weinig voor. Tien gulden voor een overwinning, vijf gulden bij een gelijkspel en werd bij verlies geen geld. Voor elke training stond een rijksdaalder.

In het eerste seizoen dat Piet Fransen voor GVAV speelde volgde direct degradatie. Een beslissingswedstrijd op neutraal terrein in Sittard op het veld van Sittardia tegen Elinkwijk uit Utrecht moest beslissen welke van de twee clubs het volgend seizoen in de eerste divisie diende te spelen. GVAV trad aan met de eerste twee buitenlanders in de historie, de Duitsers Sepp Seemann en Helmut Fottner, respectievelijk midvoor en linksbuiten. Naar verluidt zou het duo zijn omgekocht.

Het leek er inderdaad op dat Seemann en Fottner weigerden  zich in te zetten bij doelrijke momenten. De rest van het elftal zwoegde als nooit tevoren, maar de mannen uit Utrecht gingen er met de winst vandoor. Piet Fransen was net als zijn ploeggenoten laaiend op de Duitsers. Hij wilde na de verloren partij verhaal halen bij de twee, maar die waren op raadselachtige wijze verdwenen. Niemand wist waarheen. Wel dat ze niet eens hadden gedoucht. Later zou blijken dat Seemann en Fottner een aantal dagen eerder al waren gesignaleerd in een hotel in Sittard.

De hotelier bevestigde jaren later tegenover Piet Fransen dat het duo inclusief de poen was vertrokken. Piet Fransen heeft in totaal maar zes interlands gespeeld. Dat was in het seizoen 1964/1965 en in het seizoen dat hij voor Feyenoord voetbalde. Veel te weinig voor een speler van zijn kaliber. Oud-topscheidsrechter Leo Horn heeft wel eens tegen toenmalig bondscoach Elek Schwartz gezegd dat deze Piet minimaal twintig interlands heeft afgepakt.

Bij Feyenoord speelde Piet Fransen met ondermeer de legendarische linksbuiten Coen Moulijn, met Frans Bouwmeester, Eddy Pieters Graafland, Ove Kindvall en Hans Kraay senior. Zonder zaakwaarnemer sleepte hij er een veel te laag contract uit van slechts 60.000 gulden per jaar. Wie herinnert zich niet de historische Europacup wedstrijd tegen Real Madrid waarin Coen Moulijn onderuit geschoffeld werd? Tjonge, wat was die Fransen kwaad! Godzijdank werd hij door een teamgenoot tegengehouden.

In Madrid voetbalde Groningse Piet nog tegen de Hongaar Ferenc Puskas. Tijdens de wedstrijd wisselde Fransen met Hans Kraay van plek om Puskas te dekken. Die schopte er desondanks drie in en Piet Fransen kreeg op zijn flikker van trainer Willy Kment. Real Madrid won met 5-1 en was een ronde verder. Na twee jaar was het over. Echtgenote Lena kon niet aarden in Rotterdam en had heimwee naar Groningen. Piet ging terug naar GVAV en werd herenigd met zijn grote vriend Tonny van Leeuwen.

Als een echte vriend hielp de keeper Piet mee wanneer deze het druk had met zijn SRV wagen. Bij de bezorging was Tonny zijn hulp. De twee hadden alles voor elkaar over. Toen Tonny van Leeuwen op 15 juni 1971 verongelukte was Piet helemaal kapot. Na de begrafenis van zijn makker is hij een dag zoek geweest. Piet werd teruggevonden in Peize bij het graf van Tonny.

Piet Fransen was niet alleen maar een hele goede voetballer, hij was daarnaast ook een levensgenieter en een clown, een emotionele grapjas met een klein hartje. En, niet te vergeten, een keiharde werker. Piet was melkboer en Piet was voetballer. Een dag na de dood van Tonny van Leeuwen, op 16 juni 1971, werd GVAV Rapiditas omgedoopt tot FC Groningen. Piet was inmiddels 35 jaar en voetbalde met Wim van der Heide en talenten als Hugo Hovenkamp en Jaap Bos. Trainer was Ron Groenewoud.

Diens opvolger Jan de Jong zette Fransen in zijn nadagen op de bank omdat, volgens De Jong, hij te weinig conditie zou hebben. Piet was razend op zijn trainer. De benefietwedstrijd voor Piet Fransen ging mede door vanwege een sponsorbedrag van 10.000 gulden van juwelier Klaas Oosterhof. Zonder de inbreng van Oosterhof was de match tegen het Belgische Club Brugge niet gespeeld. De Belgen wonnen met 3-2. Frans Derks was scheidsrechter.

Piet Fransen kreeg in zijn laatste wedstrijd voor FC Groningen een staande ovatie. ’s Avonds was er groot feest. Aan het einde van de avond kon een geëmotioneerde Piet zijn tranen niet langer bedwingen. Zijn imposante carrière werd afgesloten met het zo toepasselijke lied ‘Tears of a clown’.

Nawoord

Vaak wordt aan mij gevraagd of Piet Fransen ook niet net als Tonny van Leeuwen en recent Martin Koeman een standbeeld verdient voor de Euroborg? Er is al een tribune naar de mannen vernoemd, inclusief Erwin en Ronald, daarnaast hebben Tonny en Martin een prachtig beeld gekregen. Kort na de onthulling van het beeld van Martin Koeman werd mij de vraag weer eens gesteld.

Deze keer heb ik ja gezegd. Ik herinnerde me de reactie van Piet bij de onthulling van het beeld van Tonny van Leeuwen. “Wat zou het mooi zijn wanneer ik na mijn dood naast mijn gabber zou mogen staan.” Naast Tonny van Leeuwen en Martin Koeman ook een beeld van oer-Groninger Piet Fransen voor de Euroborg? Geef via een reactie op Sikkom uw mening hierover. Deze week zou Piet Fransen 85 jaar zijn geworden.

Psst, hier meer afleiding: