Polen niet welkom in opvang ondanks kou. Ambulance rukt uit voor onderkoelings en heldin staat op

Een Poolse man in de waterkou voor de opvang – foto van Siebe Zwerver

Siebe Zwerver, van Stichting Straatwijs (what’s in a name en tot zover de enige grappige noot in dit artikel), maakt heel wat mee op straat. Al jaren bekommert de Stadjer zich over verschoppelingen. Hij verzamelt winterjassen, deelt voedselbonnen uit en plukt daklozen uit de goot als de nood aan de man is. Zoals vanavond. Maar zelfs voor Siebe was deze avond bizar en ontluisterend.

De thermometer geeft vier graden aan. De gure wind uit het Noordwesten, die constant pittige buien van de Noordzee aflevert boven Stad, trekt daar voor de gevoelstemperatuur dik vier graden af. Geen weer om buiten te slapen. Toch kunnen twee Polen niet anders omdat deuren naar warmte door de bureaucratie op slot zijn gedraaid. Ze liggen beide, opgerold in een natgeregende slaapzak en vol in de snijdende wind, voor de ingang van de nieuwe winteropvang aan het Damsterdiep in Stad. Die is dicht. Want die wordt pas ingezet als het officieel onder nul is.

Leve de barmhartige

Een zeer bezorgde vrouw ziet de twee mannen liggen en neemt iets na half negen contact op met Siebe. Die weet direct dat het menens is. De barmhartige dame bekommert zich vaker over daklozen. Nog niet zo lang geleden stierf een Poolse dakloze ’s nachts in een container naast het Stadsstrand. “Zij belde toen meermalen met 112 en ontfermde zich over de stervende man“, aldus Siebe, die rap in de auto springt, zijn kompaan ophaalt en onderweg belt met verschillende instanties met één dringende vraag: “Is er ergens nog plek in de opvang?”

Het antwoord is nee. Niet dat er geen bed vrij is in de reguliere opvang, dat is er wel. Maar niet voor Poolse mannen. Om de aanzuigende werking te voorkomen en nog meer van die bureaucratische dogma’s. Siebe kan het niet geloven. “Het wordt vannacht 0 graden en niet -1. Daarom mogen deze Poolse daklozen niet naar binnen. Want regels zijn regels”, foetert de hoeder van de straat.

Onderkoeld

Aangekomen bij de gesloten winteropvang aan het Damsterdiep ziet Siebe een van de mannen voor de deur op de koude stenen grond liggen. Aanspreken lukt niet. Siebe: “We kregen geen enkel contact met hem.” Daarop wordt 112 gebeld. Enkele minuten later verschijnen de ambulance en agenten. “Gelukkig bewoog de dakloze man weer een beetje, kon hij onderzocht en opgewarmd worden. Van de ambulancebroeders begreep ik dat hij moeilijk aanspreekbaar was en dat kwam niet van alcohol. Ik denk dat hij onderkoeld was, het had niet veel gescheeld. Maar hij hoefde niet mee naar het ziekenhuis”

Wat had kunnen helpen waren de twee dure slaapzakken, die de meldster had gekocht voor de heren om ze door de winter te helpen. Maar die lagen binnen in de opvang waar ze voor op de stoep lagen. Daar snapt Siebe niks van. “Overal brandde licht en er stonden een paar ramen open, maar er was niemand te bekennen.”

“Ze kunnen daar niet blijven vannacht”

Dat schiet dus niet op, terwijl de temperatuur verder zakt en d’Olle Grieze alweer elf keer slaat. Bij het groepje hulpverleners, dat inmiddels tot een mens of tien is gegroeid, zakt de moed en kou in de schoenen. Een agent checkt nog een keer de gevoelstemperatuur: -0,1. Siebe: “Het was voor ons allemaal duidelijk dat die Polen daar niet buiten konden slapen. Maar er was nog steeds geen enkele instantie die de deuren wilde openen. De nieuwe winteropvang gaat op 5 december open, daar moesten we het mee doen.”

De barmhartigen kijken elkaar aan en concluderen dat niks meer kunnen doen voor de Polen. Hier houdt het op. Maar net op het moment dat de onmacht het lijkt te winnen van de menselijkheid, werpt een van de grootste Groningers van dit moment zich op. De vrouw die de Polen zag liggen, die contact opnam met Siebe, die slaapzakken had gekocht voor de mannen, zich eind oktober bekommerde over de stervende Pool bij het Stadsstrand en de crowdfunding opzette zodat hij in Polen begraven kon worden, peurt nog meer medemenselijkheid uit haar grote hart en biedt aan dat ze bij haar in de garage mogen slapen.

“Gooi die extra winteropvang open!”

Eind beetje goed, al zeker niet goed. Want ondanks dat deze mannen voor vannacht veilig zijn is het probleem niet opgelost. Morgen wacht weer een koude nacht. Wat, de winter is nog maar net begonnen. Volgens Piet wordt die straf en er zijn meer Poolse daklozen in Stad die niet welkom zijn in de normale opvang. Siebe: “Het is om moedeloos en machteloos van te worden. Gooi toch alsjeblieft die extra winternachtopvang open, gemeente Groningen. Het is koud en er slapen veel mensen op straat.”

Psst, hier meer afleiding: