Standaardreacties bij nieuwsartikelen over ‘wel of geen vlees’ eem debunken, jaaaaa

Foto van Remko de Waal – ANP

Op social media in Stad en Ommeland is vlees eten de laatste dagen, zoals wel vaker, een hot topic. Komt omdat de gemeente Groningen heeft aangekondigd dat raadsleden vanaf nu vegetarisch krijgen te eten. Vlees mag en kan nog wel, maar dat moet dan eem van tevoren worden aangegeven. Onder de berichten barst de spreekwoordelijke bom tussen radicale carnivoren en extreme veganisten.

Dat is goed voor de betrokkenheid, reacties en clicks. En daarom rolt sinds die aankondiging het ene bericht over wel of geen vlees uit de tikmachines van Noord en Dagblad van het Noorden, waar ook weer steevast vol overgave op wordt gereageerd. En daar wil ik graag weer eem een sausje overheen gooien omdat er te veel onzin wordt verkondigd. Niet dat ik alwetend ben, zeker niet, maar er zijn genoeg studies en kundige documentaires die het ongelijk van tig reaguursels aantonen. Daarom in het toetsenbord geklommen om de meest hardnekkige te debunken.

Vooropgesteld: een goed stukkie vlees is heerlijk. Er gaat culinair weinig boven een sappig stukje kip, een mals lapje biefstuk of een lekker gekruid varkenshaasje. En wat te denken van goddelijke burgers, heerlijke bolognesesaus vol met gehakt en pancetta, of een ragfijn stoofpotje? Nomnomnom. Maar ja, wel dierenleed en een schrikbarend grote ecologische voetafdruk. Daarom eet ik vaker vegetarisch en dat is goed te doen. Vleesvervangers komen steeds dichter in de buurt van het originele product of zijn soms zelfs lekkerder. En internet biedt de wereld aan goede vegagerechten. Niet dat mijn eetpatroon heel relevant is, maar om persoonlijke aanvallen, dat ik alleen maar komkommers eet en door GroenLinks betaald word, te te voorkomen. Enfin, de reactie en debunks:

Vlees is gezond

De mens gedijt inderdaad goed op een paar ferme happen vlees per week. Het zit vol eiwitten, mineralen en vitamines. Maar te veel vlees is zeker niet gezond. Dat brengt risico’s met zich mee zoals verhoogde kans op beroertes, diabetes type 2 en kanker. Met name rauw, rood, verbrand en of bewerkt vlees zoals vleeswaren kunnen nadelig zijn voor de gezondheid. Blijft overeind dat gematigd vlees eten gezond is dankzij de voedingsstoffen. Maar er zijn er genoeg alternatieven waar diezelfde bouwstenen in zitten, zoals noten en peulvruchten.

De mens eet altijd al vlees

Deze stelling is niet waar. De eerste mensachtigen waren vooral verzamelaars en zelden jagers. Ze aten met name plantaardig voedsel. Beetje bessen, af en toe een wortel of een peul. En soms, als ze geluk hadden, een sappig stukje bizon of een lekkere vis. Zo’n 9.000 jaar geleden veranderde dat, toen de mens begon met domesticeren van geiten, schapen, honden, varkens, paarden en onder andere runderen. Een groot deel van die beesten werd gebruikt om te melken of ingezet voor zwaar werk op het land. Een ander deel was voor de vleesconsumptie.

Tot diep in de recente geschiedenis was een lap vlees op het bord een uitzondering. In de oorlog was er uiteraard amper vlees. Maar ook daarvoor was vlees een luxe. Pas in de jaren 50 nam de vleesconsumptie hand in hand met de welvaart toe. De gemiddelde vleesconsumptie steeg in die tijd naar zo’n 20 kilo per persoon per jaar. Tegenwoordig zitten we op bijna 40 kilo peer jaar per persoon. We eten dus twee keer zoveel vlees als onze (voor)ouders. En dat komt voornamelijk door de bio-industrie die in de jaren ’80 op gang komt waardoor vlees veel goedkoper wordt.

Als we allemaal vegetarisch eten wordt er nog veel meer oerwoud gekapt voor soja

Het tegenovergestelde is waar. Meer dan 90 procent van de soja die we consumeren, zit verborgen in vlees. In een gemiddelde hamburger van 100 gram zit bijvoorbeeld 45 gram soja. Dat komt omdat koeien en varkens soja vreten alsof het kaviaar is. En er is heel wat voer nodig om een kilo gehakt te krijgen. Dankzij de toegenomen vleesconsumptie is de sojaproductie de afgelopen vijftig jaar zeven keer zo groot geworden. Daar worden enorme stroken regenwoud voor opgeofferd en dagelijkse joekels van vrachtschepen de oceaan opgestuurd.

Laten we voor het gemak inzoomen op Nederland, de grootste soja-importeur van Europa. Al die soja gaat niet naar hippe vegantentjes, maar naar de veestapel. Tegenwoordig importeren we bijna 5 miljard ton soja per jaar, voornamelijk uit Brazilië. Grofweg een kwart van de brut wordt direct weer via Rotterdam uitgevoerd naar andere landen. De rest wordt verwerkt tot veevoer (plusminus 80 procent) of sojaolie (de rest) voor menselijke consumptie. Kortom: juist vlees eten draagt bij aan de ontbossing. De Nederlandse koe eet de Braziliaanse amazone op, niet de veganist.

Artikel gaat verder onder het filmpje

Proef jij het verschil tussen vegetarisch en echt saucijzenbroodje?

Waarom zou je nepvlees eten dat op echt vlees lijkt, je wilt toch geen vlees eten?

Omdat vlees, zie de inleiding, verdomd lekker is. De structuur, textuur, sappigheid of het krokante en knisperende van bacon zijn een van de grootste geneugten des levens. Zeker in handen van een goede kok die met de juiste kruiden, ingrediënten en marinade werkt, is vlees godsgruwelijk lekker. De smaak is dus voor veel mensen niet het probleem.

Integendeel, het is vaak een offer dat gebracht wordt uit meelij voor de dieren en of uit zorg voor de toekomstige leefbaarheid van de aarde. Daarom is het erg fijn dat met planten en kruiden de sappigheid, structuur en smaak van vlees kan worden nagebootst. Soms komt dat niet in de buurt van het originele, maar net zo vaak wel. Zo vind ik de vega krokante kipschnitzels zelfs lekkerder dan de echte. Komt omdat ze vrijwel identiek zijn, zowel qua bite en smaak. Het enige verschil is dat de neppe niet van die verraderlijke pezige stukjes heeft.

Zo zijn er tal van alternatieven die in de buurt komen van echt vlees of het zelfs overtreffen. Denk bijvoorbeeld aan de bitterballen van de Vegetarische Slager of de Kips-vegapaté. En wat te denken van het vegetarische saucijzenbroodje. Ook beter dan het origineel omdat het niet naar afvalvlees riekt.

Dat vlees slecht is voor het klimaat is links gezeur

Helaas, was het maar waar. De huidige massale vleesconsumptie speelt een grote rol in het kapotmaken van moeder aarde. Daar zijn inmiddels zoveel studies over verschenen dat je, als je alles uitprint, een trap naar de maan kunt bouwen. En als je alle grondige documentaires achter elkaar kijkt ben je 28 mensenlevens verder.

Samenvatting van al die publicaties: vlees is verantwoordelijk voor 40 procent van broeikasgassen die vrijkomen bij productie van het voedsel van de gemiddelde Nederlander. Vlees heeft zo’n grote klimaatimpact omdat voor de productie van 1 kilo vlees gemiddeld 5 kilo plantaardig voer nodig is, waarvoor dus jaarlijks enorme stukken amazone verdwijnen en wat grotendeels per enorm vervuilende vrachtschepen naar hier wordt gebracht.

Dan hebben we het nog niet eens over alle mest die jaarlijks wordt uitgepoept in Nederland. Dat is een van de grootste oorzaken van de stikstofimpasse in Nederland. De biodiversiteit gaat ervan naar de kloten en de lucht is ongezond voor mens en dier. Dit is allemaal niet links of rechts, dit zijn feiten, jammerlijk genoeg.

Ik laat het me niet door de strot drukken!

Niemand drukt eten door je strot. Er wordt reclame gemaakt voor vlees, er zijn commercials voor groente. Media besteden aandacht aan de noodzaak van vlees en publiceren over ontwikkelingen in dat gebied. Maar journalisten zijn ook kritisch en bieden de wetenschap een podium, die steeds vaker duidelijk maakt dat vlees eten enorme impact heeft op milieu en klimaat.

Dit artikel is niet bedoeld om een wortel in je mik te douwen, net zoals dat verhaal laatst over een nieuwe slagerij niet de intentie heeft om vegetariërs aan het infuus met authentieke, dus met vlees overgoten, bolognesesaus te hangen.

Sikkom is niet tegen vlees. Ik ben niet tegen vlees. Daarom ook aandacht voor al die restaurantjes die heerlijke vleesgerechten serveren. Maar we zijn ook niet tegen plantaardig. Daarom ook aandacht voor nieuwe vegan-tenten en meer van dat.

Het is artikel is bedoeld om een stukje bewustwording te realiseren. Om te duiden hoe het echt zit met vlees. Precies dat wat media moeten doen. Een stukje feitelijke uitleg naar de mensen toe. Met als conclusie: vlees is verdomd lekker, maar mag het een onsje minder?

Psst, hier meer afleiding: