Video | Keti Koti (afschaffing slavernij) wordt 1 juli groots gevierd. Thema: slavernij in Grunn en doorwerking naar heden

“Er worden verschillende en bijzondere activiteiten georganiseerd op allerlei locaties in het centrum”, verklapt Cissy Gressmann, woordvoerder van de organisatie, alvast een deel van de plannen van Keti Koti in Groningen. “Denk aan muziek, spoken word, films, lezingen, tentoonstelling en een culinaire markt.” De rode draad van al die festiviteiten is het slavernijverleden in Groningen en de doorwerking daarvan op het heden.

Bij slavernij denken veel mensen aan Amsterdam en misschien Hoorn of Middelburg, de bekende WIC-steden. Maar Groningen hoort ook in dat rijtje thuis, legt historicus Lieuwe Jongsma uit. “Mensen denken vaak dat Groningen nauwelijks betrokken was bij de slavernij, maar we hadden toch een aardige rol. Niet zo groot als Amsterdam of Middelburg, maar meer dan de meeste andere steden in Nederland.”

Artikel gaat verder onder het plaatje

De scheepswerf van de West-Indische Compagnie aan de Noorderhaven in Groningen. Rechts zijn Hoge en Lage der A, onder zie je het begin van het Reitdiep. Plaat is van de Groninger Archieven

West-Indische Compagnie

Dat kwam omdat Groningen een belangrijke tak van de West-Indische Compagnie (WIC) had. Lieuwe: “Dat was de Nederlandse slavenhandelsmaatschappij. Ze handelden ook in koloniale waren, maar dat werd weer geproduceerd door slaven. Groningen had zijn eigen afdeling, een soort franchise. Daarnaast had je Groningers die plantages in bezit hadden, handelden in koloniale waren en Groningers werkten bij de marine, die de slavenhandel in stand hield.”

De sporen van die geschiedenis zijn nog overal zichtbaar in Stad. Een aantal van de mooiste gevels, historische woon- en pakhuizen zijn gebouwd over de rug van slaven (meer daarover in bovenstaande video). En ook in het straatbeeld zie je de gevolgen terug: er lopen volop nazaten van slaven rond in Stad. Niet hier als gelukzoeker gekomen, maar door onze voorvaderen bij hun families vandaan gerukt en naar Groningen gebracht.

Artikel gaat verder onder het plaatje

Het hoofdkantoor van de West-Indische Compagnie Stad en Lande aan Munnekeholm in Grunn. Foto van Wikipedia Commons

Einde slavernij

Op 1 juli 1863 schafte het Koninkrijk der Nederlanden met de Emancipatiewet de slavernij af in de
toenmalige koloniën Suriname en de Nederlandse Antillen. Het duurde vervolgens nog lange tijd voordat slavernij echt verdween, maar 1 juli is een belangrijke datum geworden die elk jaar wordt gevierd met Keti Koti (Surinaams voor ‘breek de ketenen’). Dat gebeurt al decennia in Suriname en Amsterdam en dit jaar dus ook groots in Grunn. Niet om te zeggen hoe fout wij waren of zijn. Wel om bewust te worden van de gevolgen van die bladzijde uit de Nederlandse geschiedenis en lessen te leren.

Wat is er te doen met Keti Koti?

Wereldmuziek, kleuren en geuren staan centraal bij het Keti Koti Festival in de Akerk. Overdag
kun je lekker eten bij de kraampjes van de International Foodmarket en ’s avonds dansen met de LDE
tribute to Lucky Dube. Uiteraard is er ook een stand met informatie aanwezig in de kerk.

Even verderop viert Stichting Pittig Gekruid in Museum aan de A vrijheid, gelijkheid en verbondenheid met muziek, talks, poëzie, dans, spoken word, kinderkunst en heri heri.

Beide locaties (De Akerk en het museum) worden om 18:00 en20:00 uur aan elkaar verbonden door een bijzondere Drakendans, uitgevoerd door kinderen van Wushu-vereniging Bao Trieu van Earl Blijd.

In het Forum is tegelijk de Keti Koti x Bitterzoet Erfgoed Fillmmarathon van 12:00 uur ’s middags tot middernacht. Op het grote scherm worden gratis docu’s en films getoond die allemaal in meer of mindere mate in relatie staan tot het slavernijverleden.

Artikel gaat verder onder de tijdtafel

Daarnaast openen er in het Universiteitsmuseum maar liefst drie tentoonstellingen omtrent slavernij en het koloniale verleden van Nederland. De opening wordt gevierd met een Keti Koti programma met spoken word en muziek van artiesten van Noordstaat.

’s Avonds wordt in de entreehal van SPOT/De Oosterpoort de afschaffing van de slavernij gevierd met
spoken word, theater, muziek en dans. Zo draagt onder meer stadsdichter Myron Hamming voor,
kun je genieten van lekkere hapjes en drankjes en dansen op de beats van DJ Lowpro.

Ook zou je naar Le petit théâtre kunnen gaan en je mee te laten voeren door de liedjes en gedichten van het programma Free as a bird van Sharon Doelwijt.

Bovendien zijn op 1 juli alle Bitterzoet Erfgoed-tentoonstellingen in de stad gratis te bezoeken: in de
Akerk, het GRID Grafisch Museum, Groninger Museum, Museum aan de A en in het
Universiteitsmuseum.

Organisatie

De organisatie van Keti Koti Groningen is in handen van Comité 30 juni 1 juli en het collectieve project Bitterzoet Erfgoed, dat van februari tot en met september loopt met een doorlopende tentoonstelling in het Groninger Museum en tal van andere activiteiten in Stad en Ommeland. In Bitterzoet Erfgoed (goede naam!) bundelen een groot aantal musea, erfgoedinstellingen, overheden en culturele en educatieve organisaties uit Stad en Ommeland de krachten om het slavernijverleden van Groningen en de doorwerking daarvan op het heden onder de aandacht te brengen.

Ook leuk om te weten: in het nieuwe coalitieakkoord van Stad staat het voornemen om een slavernijmonument te realiseren in Groningen. Lees hieronder of hierrrr meer over het slavernijverleden van Groningen.

Psst, hier meer afleiding: