Volop gesjoemel met Groningse energie-indexen: huurders betalen veel te veel

energie-index

In Groningen lijkt behoorlijk gerotzooid te worden met de energiezuinigheid van huurwoningen. Daardoor betalen huurders veel te veel. Het gaat gemiddeld om zo’n 135 euro huur te veel per maand.

Uit het onderzoek naar energie-indexen op particuliere huurwoningen Stad, dat we samen met Dagblad van het Noorden, Frently en Robin Hood Renters Help deden, komen schrikbarende cijfers. Ecocert (gespecialiseerd, gecertificeerd en hoog aangeschreven keuringsbedrijf) heeft voor ons 21 woningen geïnspecteerd. In alle gevallen komt er een heel ander cijfer uit dan in het systeem staat. “Zorgwekkend en een verontrustend signaal”, vindt Bart Vis, woordvoerder van het ministerie van Binnenlandse Zaken. “Als huurder mag je niet geconfronteerd worden met zulke praktijken.”

Energie-index?

De energie-index bepaalt voor een substantieel deel hoeveel huur de verhuurder wettelijk mag vragen. Hoe zuiniger het huis, des te lager de index en hoe hoger de huur mag zijn, is het principe. Het is voor de verhuurder dus gunstig om de woning goed te isoleren. Dat kan zomaar maandelijks tweehonderd euro extra per adres opleveren. Er zijn zelfs enorme bulten subsidie beschikbaar om het vastgoed te verduurzamen. En voor de huurder is het ook goed. De stookkosten zijn een stuk lager en de planeet blijft ietwat leefbaarder. Win-win-win, maar dan moet er niet mee gekloot worden. Wat in Groningen op grote schaal gaande lijkt te zijn.

Huurwoningen worden in Nederland sinds 2003 voorzien van een energie-index, die aangeeft hoe energiezuinig de woning is. De inspecties worden uitgevoerd door gecertificeerde inspecteurs in opdracht van de verhuurder. Na het onderzoek, waarbij 150 punten worden gecheckt, hangt de inspecteur de energie-index in het landelijke ep-online-register. Dat is voor iedereen inzichtelijk en valt valt onder de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) en dat is weer onderdeel van het ministerie van Binnenlandse Zaken. De stichting InstallQ houdt toezicht op het proces.

Het aantal punten dat de energie-index oplevert en hierrrr hoeveel knaken die waard zijn

Energiezuinig tochtgat

Alle door ons gecontroleerde woningen hebben volgens het register een erg lage index en daaraan gekoppeld een pittige huur. Maar uit de rapportages van Ecocert rolt keer op keer een veel hogere waarde. In sommige gevallen dondert het stulpje van label A naar E/F, goed voor een verschil in huur van 190 euro per maand. Gemiddeld lapt de huurder 135 euro te veel. Elke maand weer. Daar blijft het niet bij. Een deel van de inspecties betreft woningen in een groot ouder pand met in totaal 125 vergelijkbare huisjes, met allemaal een verdacht lage index. Onmogelijk, volgens Ecocert.

Op jaarbasis levert het verschil tussen de officiële index en onze uitkomsten de verhuurder van dat pand per jaar ongeveer 200.000 euro extra op: 125 keer 135 euro keer 12.

Dik een jaar geleden schrijven we voor het eerst over mogelijk gesjoemel met energie-indexen in Stad. Yoeri, de bron van dat artikel, heeft inmiddels de rechtszaak tegen zijn verhuurder gewonnen. Direct na publicatie bereikt ons informatie dat dit op veel grotere schaal zou gebeuren in Grunn. De koppeling tussen het online register en ons uitpuilende archief met gedupeerde huurders levert ook nog eens honderden verdachte gevallen op. Telkens is de energie-index erg laag, terwijl het er piept, kraakt en tocht. Op papier bijna een zelfvoorzienende woning, in praktijk een tochtgat.

Systeem smeekt om misbruik

Heel gek is het niet. Want het systeem smeekt bijna om misbruik en (Groningse) verhuurders zoeken graag de mazen van de wet op. Voor een paar honderd euro extra zijn sommigen bereid strafrechtelijke delicten te plegen, dat heeft de geschiedenis al te vaak bewezen. Dan is dit foefje perfect. De procedure verloopt officieel geheel onafhankelijk met ‘streng toezicht’. Maar in praktijk hebben Groningse pandjesbazen hun vaste, edoch ‘onafhankelijke’ inspecteur die met lage labels strooit. Als de inspecteur bij extreem toeval wordt gesnapt door een steekproef zijn de gevolgen minimaal en dus aanvaardbaar, blijkt een jaar geleden bij Yoeri al.

De Utrechtse inspecteur, die de Yoeri’s verhuurder energie-indexen leverde, is geroyeerd door zijn certificaat-houder. Zijn dubieuze labels (3000!) zijn uit het systeem gehaald. Maar het bedrijf heeft zich bij een andere certificaat-houdende instantie opnieuw aangemeld en het merendeel van de teruggetrokken indexen weer officieel geaccordeerd. Bovendien verklapt de directeur van InstallQ dat er in 2018 honderden Groningse energie-indexen zijn teruggetrokken. Het slippertje van de tong wekt nog meer argwaan, maar de kaken blijven verder stijf op elkaar.

Drie fietsers en wethouder van der Schaaf die de foto bombed – foto geleend van het stadhuis

Reacties Woonbond en wethouder

Doordat de Huurcommissie en rechter blindelings varen op de indexen uit het register (het valt immers onder de Rijksoverheid) lijkt het onfeilbare systeem de heilige graal te worden om huurders, buiten het zicht van de autoriteiten, een poot uit te draaien. Daarom pleit Marcel Trip van de Woonbond voor het openbaar maken van alle onderzoeken en gegevens die voor de totstandkoming van de energie-index worden gebruikt. “Wij vinden dat huurders alle informatie toegankelijk moet zijn voor huurders. Bijvoorbeeld of het soort isolatiemateriaal of het type cv-ketel. Zo kunnen huurders zelf controleren of hun energie-index klopt”, aldus Marcel.

Wethouder Roeland van der Schaaf reageert, net als de Woonbond, geschrokken op de bevindingen. “Als dit systematisch voorkomt, moet er groot onderzoek naar gedaan worden. Het systeem dat nu wordt gebruikt voor het controleren van de energie-indexen, schiet tekort en is niet transparant genoeg”, vertelt de wethouder. Die tevens erkent dat de mogelijkheden voor hem beperkt zijn. “We kunnen dit punt meenemen in de verhuurvergunning en daarnaast huurders informeren. Maar dan houdt het wel op. Dit probleem ligt vooral in handen van Den Haag.”

Ministerie gaat het onderzoeken

Op het ministerie van Binnenlandse Zaken zijn ze ook onaangenaam verrast. De belofte voor extra onderzoek staat. Want: “Het kan niet zo zijn dat je als huurder denkt dat je een energie-index A hebt, dat het dan om F blijkt te gaan. Met als gevolg dat je te veel huur betaalt en de energiekosten hoger zijn dan verwacht. De energie-index mag niet ter discussie staan. Binnenlandse Zaken heeft daarom toezichthouder InstallQ gevraagd om de zaak verder te onderzoeken. Als er sprake is van fraude moet daar uiteraard tegen worden opgetreden.” Tot slot adviseert het ministerie huurders, die onraad ruiken, om naar de Huurcommissie te stappen.

Twijfel over eigen energie-index?

Voordat je naar de Huurcommissie stapt is het handig om de index te checken in het register. Dat kan heel eenvoudig door het invullen van postcode en huisnummer. Woon je in een woning waar je dik moet stoken om het een warm te houden, terwijl die een lage index heeft? Dan is er allicht stront aan de knikker en is het raadzaam om een erkende inspecteur in te schakelen. De kosten (variërend van 150 tot 400 euro) daarvan moet je helaas zelf ophoesten. Juridische adviesbureau’s Frently of Robin Hood Renters Help hebben vaker met dit bijltje gehakt en bieden hulp.

Psst, hier meer afleiding: