Waar dacht jij aan?

Waar dacht jij aan

“Waar dacht jij aan?,” vraagt een maat. We zitten op het terras. Het is 4 mei, 20:02 uur, 2016. We zijn net twee minuten stil geweest. “Dacht je aan hen die vielen voor onze vrijheid?”

“Ja, nee, niet, wel, weet niet, ik dacht aan heel veel,” antwoord ik. “Ik dacht aan de Tweede Wereldoorlog. Aan mijn oma, die het heeft meegemaakt. Aan al die boeken. documentaires en films over die periode die ik heb gelezen en gezien. Aan de horror, aan vrijheid. Aan de groep veteranen die elk jaar kleiner wordt. Ik dacht aan ‘dit nooit weer’ en aan Rutte.

Of de minister president ook ‘dit nooit weer’ dacht toen hij van de week rondliep op een naargeestig vluchtelingenkamp in Libanon. Waar hij zich, volgens de Volkskrant, gedroeg als een schaamteloos en wereldvreemd jongetje op schoolreis. Ik dacht aan de vrijheid van de vluchtelingen in dat kamp.

Vrijheid die wij hen niet gunnen omdat jaren opsluiten in een dor Libanees kamp ons beter uitkomt of goedkoper is dan een toekomst in de vrijheid van Europa. Ik dacht aan de waarde van vrijheid die ondergeschikt is aan de waarde van geld en wat die vrijheid dan nog waard is.

Ik dacht aan het vluchtelingenkamp in Duinkerken, de Jungle. Waar ik het mensgeworden resultaat van oorlog heb gezien. En waar ik heb gezien hoe mensonterend en schaamteloos wij daar als Europa mee omgaan. Ik dacht aan Abdul die zijn familie en geliefden in Aleppo moest achterlaten omdat hij het geld en vooral de kracht had om te ontsnappen en vrijheid te vinden.

Iets dat niet iedereen in Syrië heeft. En ik dacht aan al die andere vluchtelingen die met haat en afgunst worden ontvangen en wat dat met ze doet. Ik dacht aan de koning die op bezoek gaat bij de oppersjeik van Saudi Arabië om de handelsbelangen van Shell veilig te stellen in plaats van het barbaarse en dictatoriale regime van de sjeik, waar Hitler nog van schrikt, aan de kaak te stellen.

Ik dacht aan Marjory die voor Suksawat een column had geschreven over haar gewetensnood met 4 mei en die nu met de dood wordt bedreigd. Omdat ze in vrijheid een andere mening heeft. Ik dacht aan veel, maar vooral had ik oog voor alles wat er gebeurde om stipt 20:00 uur.

Zag je dat Oost-Europese stel flippen omdat de supermarkt dicht was? Die buitenlandse studenten op het terras die vrolijk door kakelden? Hoorde je die bezorgbrommers op het Zuiderdiep scheuren? Zag je die gast die boos en luidkeels liep te bellen? En die twee oudere Nederlandse heren gezellig aan het keuvelen waren?

Vorig jaar met dodenherdenking zat ik op dezelfde plek. Toen kwamen er om 20:00 uur wat Duitse toeristen de verlaten straat inlopen. ‘Was ist los?,’ vroegen ze zich hardop af. Was vreemd om te horen tijdens dodenherdenking. Wisten deze toeristen veel. Waar dacht jij aan?”

“Ik dacht aan de politionele acties op Indonesië. Wij hadden net onze vrijheid net terug en het eerste dat we deden was de vrijheid van de Indonesiërs afpakken.”

Waar dacht jij aan?

Door Willem Groeneveld

Psst, hier meer afleiding: