Wat wij opstaken van een onderzoek naar de spraak van rapper 2Pac: Je kunt vlot leren praten als een Stadjer, als je maar wil

The one and only Steven Gilbers. Rapper, onderzoeker en universitair docent.

Kent íemand de legendarische rapper 2Pac nog!? Het is vandaag 25 jaar geleden dat hij overleed na een moordaanslag. Het is dan ook niet voor niets dat Stadjer en rapper Steven Gilbers (29) deze dag uitkoos om te promoveren aan de RUG. Hij combineerde zijn twee passies en deed onderzoek naar de spraak van deze meest invloedrijke rapper van de 20e eeuw. Zes vragen over het misschien wel eerste wetenschappelijke onderzoek waarbij we niet bij voorbaat al in slaap sukkelen (ok gechargeerd, maar tof is ’t wel).

Steven, hamvraag: WHY!? Een onderzoek naar de spraak van een Amerikaanse rapper die al lang niet meer leeft…
“Omdat ik van kinds af aan al een passie heb voor hiphop en taal. Ik rap zelf. En ik heb Engels en taalwetenschap gestudeerd. Daar ontdekte ik dat ik het heel interessant vind hoe mensen hun accent verandert als ze verhuizen naar een ander gebied. Mensen die niet uit Groningen komen, bijvoorbeeld. Die hebben ’t steevast over de Hérestraat. Maar wij Stadjers zeggen Herestráát. Dat is het intonatiepatroon van Groningers. En dat soort dingen ga je overnemen als je hier komt wonen.”

Maar waarom 2Pac?
“Ik realiseerde me dat rapper 2Pac ooit ook verhuisde, van de Oostkust van Amerika (New York) naar de Westkust (Californië). Dat deed hij nadat hij er in ’94 was neergeschoten. Vanaf dat moment besloot hij zich af te zetten van New York. Ik wilde onderzoeken hoe hij in zijn spraak zijn nieuwe identiteit liet doorklinken.”

Tekst gaat verder onder de video

Een van 2Pac’s hitjes.

En… wat heb je ontdekt?
“Dat 2Pac na zijn verhuizing al héél snel anders klinkt. Zijn accent verandert, en zijn flow. Hij klinkt zowel in zijn spraak als tijdens zijn raps veel meer als een West coaster.”

Wat wil dat zeggen?
“Dat hij dat proces bewust heeft versneld. Er is echt een datum aan te wijzen, waarop hij lijkt te hebben besloten: ik ben de ultieme West coast gangsterrapper dus ik ga ook zo klinken. Hij kwam er niet vandaan, dus hij had iets te bewijzen.”

En wat hebben wíj daaraan?
“Nou, het is bijvoorbeeld interessant om te laten zien dat je bewust je accent kunt veranderen, zodat het beter matcht met je imago en identiteit.”

Mensen die Stadjer wil worden, moeten gewoon even hard hun best doen ons intonatiepatroon over te nemen….
“Ha, ja. Als je hier maar lang genoeg woont, ga je het vanzelf wel overnemen. Maar je kunt ook héél erg je best doen dat dit niet gebeurt. Én je kunt het proces versnellen. Zeg Akérkhof, in plaats van Ákerkhof. En je komt hier natuurlijk niet ‘vandaan’, nee, je komt hier ‘weg’.”

Psst, hier meer afleiding: